Archiwum wpisów
Kategorie wpisów
Zapraszamy

poniedziałek 12.00 - 19.00
wtorek 12.00 - 19.00
środa 12.00 - 16.00
czwartek 12.00 - 19.00
piątek 12.00 - 19.00

wait
wait

Książka października

Bator, Joanna - Chmurdalia JOANNA BATOR – CHMURDALIA

Chmurdalia, nowa powieść Joanny Bator, to kontynuacja znakomitej Piaskowej Góry, jednej z najciekawszych książek polskich ostatnich lat.
Po nieudanej ucieczce z Wałbrzycha, zakończonej wypadkiem samochodowym, dziewiętnastoletnia Dominika Chmura budzi się w monachijskim szpitalu. Miesiące rehabilitacji przywracają jej zdrowie, ale nie spokój ducha. Zamiast wrócić do bloku na Piaskowej Górze, rusza w podróż, co kilka miesięcy zmieniając pracę i miejsce zamieszkania – Niemcy, Francja, Stany Zjednoczone, Anglia. Coraz bardziej oddala się od domu i przybliża do Chmurdalii, krainy, w której spełnia się marzenie o idealnej wspólnocie.
Losy Dominiki przeplatają się w powieści z losami całej galerii postaci, głównie kobiecych, jak choćby czarnoskóra Sara Jackson, potomkini tzw. Hotentockiej Wenus, pokazywanej w gabinetach osobliwości w XIX wieku w Londynie i Paryżu. Bogactwo wątków Chmurdalii jest imponujące, jednak historie bohaterów łączą się ze sobą za sprawą przedmiotu przechodzącego z rąk do rąk – autentycznego nocnika Napoleona. Bator łączy żywioł opowieści z wyrazistym poglądem na sprawy, wobec których nikt nie pozostaje obojętny. Relacje erotyczne, macierzyńskie i siostrzane przyjmują w Chmurdalii nową postać.

"Chmurdalię" Joanny Bator można docenić, nawet nie znając poprzedniej "Piaskowej Góry". Potem i tak chce się wrócić do pierwszej części sagi rodzinnej rozgrywającej się w Wałbrzychu, na osiedlu górniczym Piaskowa Góra. Obie części mają tych samych bohaterów, ale są inaczej pisane. W "Piaskowej Górze" Bator relacjonuje wojenne i powojenne losy rodziny Chmurów – aż po wypadek Dominiki, osiemnastolatki, która niemal spłonęła w samochodzie w 1989 roku. W "Chmurdalii" przybywa postaci, przestrzeń się rozszerza, rzecz rozgrywa się w Kamieńsku (małej miejscowości w centralnej Polsce), Wałbrzychu, ale i Niemczech, Wielkiej Brytanii, Francji, Nowym Jorku czy Kalifornii, podobnie rozszerza się czas – opowieść sięga głęboko w przeszłość, aż po czasy napoleońskie, kiedy to narodziła się legenda o nocniku Napoleona, który to przedmiot służy do tego, by ironicznie spiąć wszystkie wątki powieści.
Oddech powieści
Od pierwszych stron "Chmurdalii" czujemy powieściowy oddech, spokojny rytm i tok narracji, który dziś jest rzadkością w polskiej literaturze. Kolejne postacie przynoszą swoją historię. "Prawda to coś, co się rodzi, gdy powtarzamy swoją opowieść" – mówi jeden z bohaterów, fryzjer z Kamieńska, który zmyślił swoją heroiczną opowieść o obozie koncentracyjnym. Żydowska przeszłość Kamieńska po wojnie zaciera się, jest wymazana, bo Żydów już nie ma. Ci, którzy przeżyli Zagładę, tak jak Eulalia Barron czy Icek Kac z Nowego Jorku, żyją tylko po to, żeby pamiętać i opowiadać o przeszłości. Opowieść czasem zastępuje przeszłość – w rodzinie Dominiki jako album rodzinny służył album ze zdjęciami obcych ludzi. W ten sposób babka dopisywała "lepszą" przeszłość rodzinną, w której był dwór szlachecki, koronki i szlachetnie urodzeni przodkowie. U Bator opowieść jest wszystkim – pamięcią, sposobem rozumienia świata i siebie samego.
W "Chmurdalii" plątanina wątków i historii nie sprawia wrażenia nadmiaru tylko układa się w precyzyjny szkatułkowy wzór. Tak jak w tradycyjnej powieści bohaterka przechodzi przemianę. Jednak inaczej niż choćby u Balzaka, gdzie bohater z czasem tracił złudzenia i widział całą potworność świata – u Bator bohaterka godzi się ze światem, z przeszłością i najbliższymi. Literatura tworzy przestrzeń, w której sprzeczności i zło zostają pokonane. Zły fryzjer zostaje ukarany, choć w sposób nieco baśniowy. Tutaj bowiem zamiast realistycznego obrazu Polski takiego jak w "Piaskowej Górze" opowieści zamieniają się w baśń czy mit. Bator idzie drogą wyznaczoną przez Olgę Tokarczuk, zresztą najbliżej "Chmurdalii" do "Biegunów", powieści, w której Tokarczuk opisała współczesnych nomadów. Bator również pokazuje taką nowoczesną tożsamość, nomadką jest Dominika, która nigdzie nie chce się zakorzenić, ucieka jak najdalej od Wałbrzycha, od Piaskowej Góry, od zaborczej matki. Odkrywa z czasem, że jej tożsamość jest płynna – musi być ruchu, w podróży.

Źródło:http://www.wab.com.pl

Gazeta Wyborcza

Więcej… http://wyborcza.pl/1,118216,10288786,Nike_2011__Joanna_Bator_i_przemiana_matki_Polki.html#ixzz1cjqDy9dg

 

Chmurdalia

Bator Joanna
ARCHIPELAGI
W.A.B.
Rok wydania: 2011
Ilość stron: 504
ISBN: 978-83-7414-737-8
cena det. suger. 49,90 zł

Możliwość komentowania jest wyłączona.