Jesteśmy najstarszą biblioteką dla dzieci i młodzieży na Polesiu. Nasza historia jest więc długa. Na przestrzeni lat wiele się wydarzyło. Postaramy się o tym opowiedzieć.

1. Lata 1948 – 1984

1 Rejonowa Biblioteka Publiczna dla Dzieci i Młodzieży powstała 15 grudnia 1948 roku jako kolejna dziecięca filia Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Ludwika Waryńskiego w Łodzi. Nosiła wówczas nazwę 7 Wypożyczalnia dla Dzieci i Młodzieży. Mieściła się w baraku Zarządu Miejskiego przy ul. Kątnej 26 (obecnie ulica Wróblewskiego). W chwili otwarcia dysponowała skromnym księgozbiorem liczącym 1443 woluminy. Do końca 1948 roku zarejestrowała 274 czytelników. Od początku swej działalności biblioteka starała się pomagać czytelnikom w uzupełnianiu wiedzy, rozbudzać zamiłowanie do czytania, doradzać w wyborze lektury, a nawet uczyć czytania. Dzieci chętnie odwiedzały placówkę, wypożyczały książki, brały udział w konkursach czytelniczych, wycieczkach do muzeów, wieczorach baśni oraz słuchały radia. Działalność biblioteki była niestety zakłócona przeprowadzkami z jednego lokalu do drugiego. W latach 1956 – 1985 księgozbiór przenoszony był aż siedmiokrotnie. Obraz 005Obraz 002Obraz 006Obraz 003  Biblioteka  wędrowała po Polesiu z ul. Barona 103 (obecnie ul. Srebrzyńska) na ul. Perla 9 a potem w kolejności mieściła się przy ulicach : Praussa 2, ponownie Perla 9,  Wapiennej 17, Babickiego 2 i ostatecznie Tomaszewicza 2. Wydaje się, że ta ostatnia – najlepsza lokalizacja na Retkini nie ulegnie już zmianie.

Pracę na przestrzeni lat organizowały kierowniczki : Kamila Kasprzakowa, Teresa Smolarek, Janina Tarnowska, Mirosława Kowalczyk, Liliana Teodorczyk, Krystyna Stufińska, Halina Malanowicz, Jolanta Włochacz, Julita Dobrzeniecka-Pisera i Małgorzata Kmieciak-Harasimowicz, która kieruje placówką do dzisiaj.

Od 1958 roku zaczęto prowadzić lekcje biblioteczne , pogadanki, organizowano spotkania z pisarzami (m. in. ze Z. Nienackim w 1961 roku, z K. Siesicką w 1971 roku, z J. Domagalikiem w 1972 roku). Czytelnicy biblioteki uzyskali również wiele nagród i wyróżnień za udział w konkursach i turniejach, np. w 1960 roku – wyróżnienie w turnieju ogólnopolskim "Jedziemy w świat", w 1962 roku – nagrodę w konkursie historycznym poświęconym Łodzi i okolicy. W 1972 roku biblioteka otrzymała nagrodę za najładniejszą wystawę poświęconą Teatrowi im. S. Jaracza w Łodzi, a w 1974 roku – nagrodę za najładniejszą kronikę biblioteczną.

Gdy utworzono na terenie Łodzi pięć dzielnic, a następnie Dzielnicowe Biblioteki Publiczne, 7 Wypożyczalnia dla Dzieci i Młodzieży oraz inne biblioteki publiczne Polesia zaczęły podlegać Dzielnicowej Bibliotece Publicznej Łódź-Polesie. Wtedy też zmieniono numerację bibliotek na odrębną w każdej dzielnicy. A więc od roku 1964 biblioteka nazywa się 1 Rejonowa Biblioteka Publiczna dla Dzieci i Młodzieży.

Od 1965 roku stworzono czytelnikom możliwość swobodnego wyboru książek i wprowadzono wolny dostęp do półek. Rozszerzono również warsztat informacyjny uzupełniając katalogi, zapoczątkowano kartoteki : osobową, regionalną i zagadnieniową. Działało wtedy Koło Przyjaciół biblioteki liczące 58 osób. Zawiązały się w nim aktywnie funkcjonujące sekcje : fotograficzna, sportowa, techniczna i artystyczno-plastyczna. Stan księgozbioru na koniec roku 1949 wynosił 2338 woluminów a ilość zarejestrowanych czytelników 734 osoby. Na jednego czytelnika przypadały zaledwie trzy książki. Na koniec roku 1958 stan księgozbioru zwiększył się o 5154 wol., ale liczba czytelników była nieco mniejsza. Okres 1968-1980 był trudny dla biblioteki. Księgozbiór powiększył się o 1753 wol. Ilość wypożyczeń bardzo zmalała . Głównym powodem były przeprowadzki. Koniec roku 1980 zamknął się liczbą 9885 wol. Ilość zarejestrowanych czytelników przekroczyła 1100 osób. W tym też roku biblioteka przeprowadziła się na duże osiedle mieszkaniowe – na Retkinię.  Umieszczona została w jednej z sal Młodzieżowego Domu Kultury, przy ul. Babickiego. Powierzchnia zajmowanego przez nią lokalu wynosiła zaledwie 42 m 2. Warunki działania biblioteki były zatem bardzo trudne. Z biegiem lat ciasnota lokalowa stawała się coraz bardziej nieznośna, brakowało miejsca na rozrastający się księgozbiór, a rosnąca aktywność czytelnicza powodowała tłok i zamieszanie w bibliotece, co obniżało jakość obsługi czytelników. Także szalenie trudne było prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej. Na koniec roku 1984 księgozbiór biblioteki liczył 14146 wol., zarejestrowanych czytelników było 1500, wypożyczonych wol. 27496.

Pani mgr Jolanta Kenner, plastyk wykonała dla biblioteki projekty exlibrisów.

Obraz 007

2. Lata 1985 – 1999

1 kwietnia 1985 roku biblioteka zajęła lokal na parterze dziesięciopiętrowego domu mieszkalnego przy ul. Tomaszewicza 2 o powierzchni ok. 200 m 2 z osobnym pomieszczeniem na wypożyczalnię, czytelnię i zaplecze. Została wyposażona w nowe meble.W wypożyczalni znalazło się stanowisko bibliotekarza do obsługi czytelników,  katalogi oraz utworzono "kącik dla najmłodszych" (dla dzieci 6 -10 lat). Ustawione tam zostały niskie regały na książki, stoliki i krzesełka oraz dużo pluszowych zabawek. W czytelni umieszczono księgozbiór podręczny (udostępniany na miejscu za pośrednictwem bibliotekarza), czasopisma (bieżące numery i roczniki). Umeblowanie stanowiły dwuosobowe stoliki dla czytelników. Duża powierzchnia czytelni sprawiała, że mogła ona służyć jako miejsce do organizowania działalności kulturalno-oświatowej. Nowe warunki lokalowe sprawiły, że biblioteka mogła wspaniale rozwinąć swoją działalność, mając na uwadze potrzeby środowiska.

W ujęciu danych statystycznych upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży w tym okresie przedstawia się następująco:

Rok   Księgozbiór   Czytelnicy   Odwiedziny   Wypożyczenia

1985     15 683               2707              22847                  53344

1989     26 547               3811              29384                  70039

1991     26 105               3259              23060                  43942

1995     25835                2858              23477                  40227

1998     23061                2720              22162                  36358

Udało się także nawiązać bardzo dobrą współpracę z okolicznymi szkołami i przedszkolami organizując dla nich różnorodną działalność kulturalno-oświatową. Wiele form biblioteka przygotowywała sama. Były to lekcje biblioteczne, poranki baśni, konkursy czytelnicze i plastyczne, pogadanki, przeglądy literatury, wycieczki do biblioteki. W czasie wakacji i ferii dzieci mogły oglądać projekcje filmowe, grać w gry telewizyjne i komputerowe, uczestniczyć w warsztatach plastycznych. Odbyło się wiele ciekawych spotkań autorskich m. in. z Marią Józefacką, Anną Frankowską, Aleksandrem Minkowskim, Andrzejem Perepeczko, Henrykiem Czarneckim, Jackiem Krakowskim, Małgorzatą Musierowicz, Joanną Kulmową, Ewą Nowacką, Anną Lewkowską, Dorotą Terakowską, Martą Fox oraz z innymi interesującymi ludźmi m. in. z Marianem Sadowiakiem – pracownikiem łódzkiego ZOO, Pawłem Lewandowskim – sędzią piłkarskim, Janem Zielińskim – ilustratorem książek dla dzieci, Barbarą Skórską – dziennikarką, Krystyną Lewicką – dziennikarką, a także z łódzkimi aktorami – Zbigniewem Szczapińskim, Mirosławem Siedlerem, Wojciechem Poradowskim, Jackiem Łuczakiem, Marianem Harasimowiczem, Krystyną Filipiak.

W roku 1990 rozpoczyna się trudniejszy okres dla bibliotek, związany ze zmianami w naszym kraju. Zaczyna brakować pieniędzy na nowe książki i płatne imprezy. Biblioteka zaczyna sama szukać sponsorów i funduszy na działalność. Przyjmuje dobrowolne wpłaty od swoich czytelników, organizuje kiermasze książek. Podejmuje także działania marketingowe. Uruchamia różne formy działalności przynoszącej dochody : sprzedaż książek, obrazów olejnych, wziętych w komis od łódzkiej malarki Anny Piotrowskiej. Przekonuje Spółdzielnię Mieszkaniową "Botanik" o potrzebie wspierania biblioteki. Od 1992 roku Spółdzielnia co roku przekazuje bibliotece pieniądze na zakup nowych książek, a później sprzętu komputerowego, programów edukacyjnych, na zorganizowanie dzieciom "Dnia dziecka" i "Mikołajek".

Ważniejsze wydarzenia w omawianych latach:

1991 r. – podnajęto część lokalu ( ok. 10 m) Wypożyczalni Kaset Wideo.

1992 r. – biblioteka rozszerza działalność organizując Punkt Biblioteczny w Kościele Najświętszego Serca Jezusowego, przy ul. Retkińskiej 127. Proponuje tam bogaty księgozbiór kościelny, literaturę piękną dla dzieci i dorosłych, literaturę popularnonaukową oraz lektury szkolne. Prowadzi go pracownica  biblioteki w środy i soboty ( łącznie 12,5 godz. tygodniowo). W 1995 r.  Punkt usamodzielnia się i powstaje Biblioteka Katolicka.

1994 r. – Spółdzielnia Mieszkaniowa "Botanik" przekazuje bibliotece telewizor kolorowy, magnetowid i zakłada antenę do odbioru telewizji satelitarnej.

1995 r. – Dzielnicowa Biblioteka Publiczna przekazuje placówce dwa komputery i drukarkę i rozpoczyna się automatyzacja biblioteki.

1996 r. – Spółdzielnia Mieszkaniowa "Botanik" przekazuje dwa komputery i drukarkę laserową do mającego powstać w bibliotece Punktu Informacji Komputerowej.

Obraz 013

1997 r. – remont biblioteki, dzięki czemu placówka zmieniła swój wygląd na bardzo korzystny. Wyburzono jedną ścianę i połączono w ten sposób wypożyczalnię z czytelnią. Biblioteka nabrała przestrzeni. Wyodrębniono pomieszczenie na Punkt Informacji Komputerowej. Wymieniono wykładzinę, przybyło dużo nowych mebli. Starannie dobrano kolorystykę całości. Zrobiło się ładniej. Czytelnicy jeszcze chętniej odwiedzają bibliotekę.

Obraz 014Obraz 0115

W tym roku po remoncie zrezygnowaliśmy z podnajmu części lokalu Wypożyczalni Kaset Wideo.

1998 r. – zakończone zostały wszystkie prace związane z automatyzacją biblioteki i rozpoczęto komputerowe udostępnianie księgozbioru.

W tym także roku Spółdzielnia Mieszkaniowa "Botanik" zakupiła bibliotece skaner do PIKu.

W roku 1998 placówka obchodziła jubileusz – 50 lat działalności.

3. Lata 2000 – 2010

W ujęciu danych statystycznych upowszechnianie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży w latach 2000-2010 przedstawiało się następująco:

rok

Stan księgozbioru

czytelnicy

odwiedziny ogółem

wypożyczenia książek

wypożyczenia zbiorów ogółem

2000

22611

3093

28670

34699

44122

2001

22317

2711

24532

34124

38179

2002

21879

2707

27457

39753

50322

2003

22427

2611

26122

42984

51251

2004

21691

2603

23225

45486

51752

2005

20780

2591

24730

46330

54413

2006

20764

2502

23309

47831

56797

2007

20496

2342

23170

44052

51231

2008

20392

2313

22764

46972

54364

2009

20095

2100

24075

52265

59618

2010

19944

2064

26266

55406

62759

Warunki lokalowe sprzyjały temu, żeby biblioteka mogła prowadzić dużą i różnorodną działalność na rzecz środowiska. Działalność kulturalno-oświatowa w opisywanym dziesięcioleciu prowadzona była oczywiście z myślą o czytelnikach i miała na celu propagandę i upowszechnianie książki, jako źródła nie tylko informacji, ale także niezbędnego czynnika w kształtowaniu osobowości. W różny sposób staraliśmy się przyciągnąć czytelników do biblioteki. Zapraszaliśmy ich na:

* spotkania z pisarzami (Dorotą Gellner – 2000 r., Grzegorzem Kasdepke – 2002 r., Zofią Beszczyńską – 2005 r., Dorotą Mularczyk – 2007 r., Pawłem Beręsewiczem – 2008 r., Andrzejem Grabowskim – 2009 r., Kaliną Jerzykowską – 2010 r., Izabelą Klebańską – 2010 r.)

* ciekawymi ludźmi (Anetą Krellą-Moch – ilustratorem, Anną Pilarską – historykiem, Karoliną Kossakowską-Petycką – psychologiem, Anetą Grzywacz – pracownikiem wydawnictwa)

* przedstawienia teatralne w wyk. aktorów teatru „Antrakt” z Łodzi i teatru „Lajkonik” z Krakowa

* zajęcia psychoedukacyjne dot. wyrażania i nazywania uczuć oraz technik skutecznego uczenia się

* edukację filmową (prowadził Marcin Byczewski, absolwent Wydziału Produkcji Filmowej PWSTViT w Łodzi)

* edukację teatralną (prowadził Waldemar Presia, aktor teatru „Antrakt” w Łodzi)

Wiele rzeczy przeprowadzaliśmy sami np.:

* lekcje biblioteczne z przysposobienia czytelniczego i informacyjnego (ucząc dzieci korzystania z katalogów, księgozbioru podręcznego, książek popularnonaukowych, czasopism)

* lekcje komputerowe

· pogadanki na różne tematy (twórczości autorów dla dzieci i młodzieży, historii i zabytków Łodzi, historii Polski, historii państw świata, mitologii, ekologii, przyrody, zoologii, sławnych europejczyków, zwyczajów i tradycji świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy oraz wiele, wiele innych)

* zajęcia z książką zabawką

* głośne czytanie

* konkursy literackie – „Czy znasz Jeżycjadę Małgorzaty Musierowicz?”, „Czy znasz wiersze Jana Brzechwy?”, „W poszukiwaniu piękna i dobra, czyli życie i twórczość Astrid Lindgren”, „Czy znasz książki J. Rowling?” , „Rola książki w moim życiu”, „Choinkowe życzenia-marzenia, czyli list do Św. Mikołaja”, „List do Fryderyka Chopina”, „Napisz książkę, którą sam chciałbyś przeczytać”. Konkurs ten  zorganizowaliśmy we współpracy ze Spółdzielnią Mieszkaniową „Botanik”. Skierowany był do uczniów szkół podstawowych. Główną nagrodą konkursu było wydanie drukiem nagrodzonych prac. W 2010 r. ukazała się książka pt.: „Tydzień spełnionego marzenia”, która zawarła trzy opowiadania, które zajęły I, II i III miejsce w konkursie. Wydało ją Wydawnictwo Księży Młyn w Łodzi. Obraz 009Przyznano też 5 wyróżnień. Sponsorem nagród (oprócz wydanej książki były to odtwarzacze mp4, pendrivy i pióra) była RSM „Botanik”. Wszyscy uczestnicy otrzymali też ładne dyplomy, które zaprojektował Jakub Rosztajn

* konkursy plastyczne – „Moja ulubiona postać z wybranej baśni Andersena”, „Miś w literaturze”, „Marzymy razem z Dyziem”, „Bombka walentynkowa”, „Wiosna, ach to ty”, „Europa w oczach dziecka”, „Mój wymarzony pies” i in.

Ponadto od 2009 r., we współpracy z PM nr 214 organizujemy przeglądy artystyczne dzieci z przedszkoli i młodszych klas szkół podstawowych z cyklu „Z tańcem i piosenką…”. Impreza ma miejsce w gościnnych progach Pałacu Młodzieży im. Juliana Tuwima w Łodzi przy ul. Wyszyńskiego 86. Jest to impreza pełna emocji i dziecięcych uśmiechów.

W czasie ferii i wakacji zapraszaliśmy dzieci na gry komputerowe, gry planszowe, filmy, warsztaty plastyczne.

Nie sposób też nie wspomnieć o „Dniu Dziecka”, czy „Mikołajkach”. Co roku we współpracy ze Spółdzielnią Mieszkaniową „Botanik” przygotowywaliśmy dla dzieci imprezy, podczas których mogły one obejrzeć przedstawienie kukiełkowe w wyk. aktorów teatru „Antrakt”, wziąć udział w konkursach i otrzymać paczkę z prezentami. Zawsze było dużo radości. Następnego dnia urządzaliśmy też loterie fantową dla czytelników biblioteki. Każdy, kto w tym dniu nas odwiedził, mógł wziąć udział w losowaniu prezentu (zabawki, maskotki lub czekolady).

W latach 2000-2010 współpracowaliśmy z wieloma okolicznymi szkołami i przedszkolami. Były to: Szk. Podst. ŁSO, ul. Babickiego 15; Szk. Podst. nr 11, ul. Hufcowa 20; Szk. Podst. nr 19, ul. Balonowa 1; Szk. Podst. nr 67, ul. Maratońska 47; Gimnazjum nr 22, ul. Kusocińskiego 100; Gimnazjum nr 21, ul. Balonowa 1; PM nr 214, ul. Bat. Chłopskich 21; PM nr 55, ul. Wyszyńskiego 41; PM nr 165, ul. Hufcowa 14; PM nr 144. ul. Olimpijska 6; PM nr 152, ul. Retkińska 78; PM nr 173, ul. Wyszyńskiego 62; Przedszkole „Akuku”, ul. Retkińska 37; Przedszkole „Igraszka”, ul. Hufcowa 12.

Bardzo dobrze układała nam się współpraca ze Spółdzielnią Mieszkaniową „Botanik”, która owocowała finansowym wsparciem na zakup książek, nagród dla dzieci, biorących udział w konkursach, organizacją „Dnia Dziecka” i „Mikołajek”, wymianą komputera, drukarki, skanera.W 2007 r. udało nam się nawiązać współprace z telewizją kablową RETSAT, dzięki której mamy możliwość popularyzacji książek dla najmłodszych czytelników i młodzieży oraz biblioteki w programie telewizyjnym „Spotkania z książką”.

Podsumowując można powiedzieć, ze biblioteka przez wszystkie lata swej działalności starała się w miarę możliwości przyjmować wyzwania , jakie stawiało jej środowisko. Była otwarta na jego potrzeby, spełniając funkcję edukacyjną, informacyjną i ogólnokulturalną. We współpracy ze szkołami przyzwyczajała uczniów do przemyślanego i samodzielnego wyboru książek. Starała się także pokazać, że kontakt z książką może odbywać się niekonwencjonalnie, na imprezach rozrywkowych i plastycznych. Dbaliśmy także o to, aby nasza placówka była miejscem atrakcyjnym, lubianym, w którym można miło spędzić wolny czas.

W latach 2009 i 2010 doceniono nas za aktywność w propagowaniu głośnego czytania. Otrzymaliśmy Honorowe Złote Księgi od Waldemara Presi, aktora.

21_05_09__052diploma