Archiwum wpisów
Styczeń 2013
P W Ś C P S N
« Gru   Lut »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

2013 – ROKIEM JULIANA TUWIMA

Uchwałą Sejmu VII Kadencji z 7 grudnia 2012 rok 2013 ogłoszony został rokiem Juliana Tuwima.  W tym roku mija bowiem 60 lat od śmierci poety oraz sto lat od jego debiutu –publikacji wiersza "Prośba" w "Kurierze Warszawskim". Obchodom będą towarzyszyć wydarzenia kulturalne, m.in. ogólnopolskie konkursy, spotkania, debaty, koncerty, spektakle teatralne, happeningi, imprezy organizowane na trasie Łódź-Warszawa. W planach są również tablice pamiątkowe, ścieżki edukacyjne oraz Literacka Nagroda Miasta Łodzi.

 

TuwimJ.

            JulianTuwim        Tuwim z córką

 

Julian Tuwim urodził się 13 września 1894 roku w Łodzi. Pochodził z rodziny zasymilowanych łódzkich Żydów. Ojciec Tuwima, Izydor Tuwim, był urzędnikiem w Azowsko-Dońskim Banku Handlowym. Pracował jako buchalter i korespondent, ponieważ – poza językiem polskim i rosyjskim – znał również francuski i niemiecki.  Matka Tuwima, Adela z Krukowskich Tuwimowa pochodziła z rodziny mocno związanej z kulturą polską. Tuwim wyniósł z domu rodzinnego miłość do poezji polskiej, a także – dzięki zainteresowaniom ojca – zamiłowania lingwistyczne. W specjalnym zeszycie zapisywał wyszukane gdzieś, ciekawie brzmiące słowa z przeróżnych, nawet najbardziej egzotycznych języków. Wypisywał je, kolekcjonował, porównywał ze sobą.

Twórczość poety

Poeta debiutował w wieku 17 lat (1911 r.) przekładem na esperanto wiersza Leopolda Staffa W jesiennym słońcu. Fascynacja Staffem zaczęła się w 1910 roku, gdy w ręce Tuwima wpadł zbiór wierszy poety. W 1911 r. Julian przesłał swojemu mistrzowi próbki własnych wierszy. Staff dostrzegł talent chłopca. Osobiście poznali się w 1913, a młodzieńcza fascynacja przerodziła się później w przyjaźń między poetami. Właściwy debiut Tuwima nastąpił 6 stycznia 1913 roku, gdy w 6. numerze „Kuriera Warszawskiego” ukazał się wiersz Prośba, zaczynający się słowami: „Jedni niech będą rycerze, wojenne niech noszą szaty…” Wiersz podpisany był inicjałami ukochanej (i późniejszej żony) Tuwima – Stefanii Marchwiówny. W 1916 roku Tuwim wyjechał na studia do Warszawy, gdzie znacznie zbliżył się do środowiska literackiego. Rozpoczął tam współpracę z kabaretami, a także akademickim czasopismem „Pro Arte et Studio”. To w tym piśmie w 1918 roku ukazał się kontrowersyjny wiersz Tuwima pt. Wiosna, który sprawił, że cała Warszawa usłyszała o młodym poecie. W tym samym roku Tuwim wydał pierwszy tom swoich wierszy – Czyhanie na Boga. Również w roku 1918 Tadeusz Raabe i Antoni Słonimski wpadli na pomysł założenia kawiarni poetyckiej. Do jej komitetu dołączyli Julian Tuwim i Jan Lechoń. Kawiarnia Pod Picadorem, mieszcząca się na Nowym Świecie 57, została otwarta 29 listopada 1918 roku. Picadorczycy szybko stali się najważniejszą grupą poetycką w kraju.  Po roku od powstania kawiarni ukazał się pierwszy numer „Skamandra” – miesięcznika, który stał się wkrótce najważniejszym czasopismem literackim dwudziestolecia międzywojennego. Do grupy Skamandrytów, oprócz Tuwima, należeli Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz i Kazimierz Wierzyński. W następnych latach ukazywały się kolejne tomy poezji Tuwima: Sokrates tańczący (1920), Siódma jesień (1922), Wierszy tom czwarty (1923), Słowa we krwi (1926), Rzecz czarnoleska (1929), Biblia cygańska (1932) i Treść gorejąca (1936). Poeta wydał również poematy: Bal w Operze (1936) i Kwiaty polskie (1949) oraz dał się poznać jako tłumacz, między innymi Puszkina i Gogola. Znane i lubiane są także jego wiersze adresowane do dzieci, ze słynną Lokomotywą na czele. Tuwim był również bibliofilem i zbieraczem wszelkich osobliwości. Oprócz twórczości poetyckiej, pozostawił po sobie także prace będące odzwierciedleniem jego zainteresowań, np. Czary i czarty polskie, Wypisy czarnoksięskie, Polski słownik pijacki i antologię bachiczną, Pegaza dęba, czyli panopticum poetyckie.

Życie prywatne

W 1912 roku Tuwim poznał Stefanię Marchew. Ta młodzieńcza miłość, o którą poeta zabiegał wiele lat, została uwieńczona ślubem, który odbył się 30 kwietnia 1919 r. W tym samym roku małżonkowie zamieszkali na stałe w Warszawie. Od 1932 roku zaczęły się problemy zdrowotne Tuwima. Poeta cierpiał na agorafobię i do końca życia nie udało mu się wyleczyć z choroby, która utrudniała mu życie i uniemożliwiała normalne funkcjonowanie. Oparciem dla Tuwima niezmiennie pozostawała żona. Drugą bardzo ważną osobą w jego życiu była siostra Irena. Niezwykłe przywiązanie i bliskość towarzyszyły im w dzieciństwie i przez całe dorosłe życie. Świadectwem tego są m.in. wspomnienia Ireny, a także bardzo osobista i pełna uczuć korespondencja z emigracji. 5 września 1939 roku, w obliczu wojny, Tuwimowie opuścili Polskę. Przedostali się do Rumunii, a następnie Paryża. W 1940 roku wypłynęli z Portugalii do Rio de Janeiro, a rok później przenieśli się do Nowego Jorku. W USA pozostali już do końca wojny. Do Warszawy powrócili 12 czerwca 1946 roku. W tym samym roku adoptowali córkę Ewę.
Po wojnie Tuwim nie wydał już żadnego tomu poetyckiego. Skupił się na publikacji tłumaczeń i antologii, miał również swój stały dział w miesięczniku „Problemy”. Dział nosił tytuł Cicer cum caule, czyli Groch z kapustą i został wydany jako całość pod tym samym tytułem kilka lat po śmierci poety.

Julian Tuwim zmarł nagle, 27 grudnia 1953 w Zakopanem. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

 Miejsca w Łodzi związane z Julianem Tuwimem

ławeczka Tuwima

ul. Piotrkowska 104 – Pomnik "Ławeczka Tuwima"

Kilińskiego

ul. Widzewska  44 – miejsce urodzenia (obecnie ul. J. Kilińskiego 46)

Struga40  

ul. Andrzeja 40 (obecnie ul. Struga 42) – kamienica w której mieszkał

Gimnazjum Męskie 

ul. Mikołajewska 46 (obecnie ul. Sienkiewicza) – adres Gimnazjum Męskiego, do którego uczęszczał (obecnie III LO im. T. Kościuszki)

Bracka

Cmentarz żydowski przy ul. Brackiej – można tu znaleźć mogiły rodziców Tuwima

I Maja 

ul. Szulca 5 (obecnie al. 1 Maja) – kamienica, w której mieszkał
w młodości

Dzielna 50 

ul. Dzielna 50 (obecnie ul. Narutowicza 56) – kamienica, w której mieszkał w młodości. Teraz na miejscu przedwojennej kamienicy stoi inny budynek

Źródłem informacji do powstania artykuły była dla mnie strona http://www.tuwim.org/ – Fundacja im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim

A.K.K.

   

 

 

   

Możliwość komentowania jest wyłączona.