Archiwum wpisów
Luty 2014
P W Ś C P S N
« Sty   Mar »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
2425262728  

2014 – ROKIEM JANA KARSKIEGO

W 100 rocznicę urodzin Jana Karskiego, zgodnie z uchwałą Sejmu RP obchodzony jest
Rok Jana Karskiego2014

LOGO


W programie obchodów znaleźć można różnorodne działania
i wydarzenia, m.in. wystawy, warsztaty edukacyjne, panele dyskusyjne, konferencje i pokazy filmów organizowane w Polsce i zagranicą.

 

Jan Karski

Karski Jan
 

Jan Karski (wł. Jan Romuald Kozielewski) – ur. 24 kwietnia 1914 r. w Łodzi,
zm. 13 lipca 2000 r. w Waszyngtonie

W międzywojennej Polsce ukończył wydział prawa i studium dyplomacji oraz szkołę podchorążych. Po wybuchu wojny trafił do niewoli, jednak udało mu się zbiec i podjąć działalność konspiracyjną. Ze względu na doskonałą pamięć i znajomość języków obcych powierzono mu obowiązki politycznego emisariusza władz Polskiego Państwa Podziemnego. W czasie jednej z misji do Francji został aresztowany przez Gestapo. Po brutalnych przesłuchaniach próbował popełnić samobójstwo obawiając się, że podczas kolejnych tortur może zdradzić Niemcom istotne informacje o polskim Podziemiu. Odratowany, trafił do więziennego szpitala, z którego został odbity dzięki pomocy polskiego Związku Walki Zbrojnej.

W 1942 pod pseudonimem Jan Karski, którego odtąd będzie stale używał, wyruszył w kolejną misję, tym razem do Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Jednym z jego głównych zadań było poinformowanie aliantów o tragicznej sytuacji ludności żydowskiej pod okupacją niemiecką. Zbierając informacje na ten temat, dwukrotnie przedostał się do warszawskiego getta, a także do obozu przejściowego w Izbicy, z którego Żydzi kierowani byli do obozów zagłady.

Wstrząsającą relację naocznego świadka przekazał ogromnej liczbie amerykańskich i brytyjskich polityków, dziennikarzy i artystów. Spotkał się miedzy innymi z ministrem spraw zagranicznych rządu brytyjskiego oraz z prezydentem USA. Jednak dramatyczne apele emisariusza o ratunek dla narodu żydowskiego nie przyniosły rezultatów – większość rozmówców nie dowierzała jego doniesieniom lub je ignorowała.

Po wojnie Jan Karski zdecydował się pozostać na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Podjął studia z zakresu nauk politycznych i obronił doktorat na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie, gdzie przez dalsze czterdzieści lat wykładał stosunki międzynarodowe i teorię komunizmu. Wśród jego studentów znalazł się między innymi przyszły prezydent Bill Clinton.

Jan Karski był również autorem kilku książek. Publikacja o działalności polskiego państwa podziemnego „Story of a Secret State” opublikowana w 1944 w USA stała się wkrótce bestsellerem i została przetłumaczona na wiele języków. W ostatnich dwudziestu latach życia Jan Karski powrócił do swojej „nieukończonej misji”, wielokrotnie opowiadając na spotkaniach w Ameryce, Izraelu i w Polsce o masowej eksterminacji ludności żydowskiej w czasie wojny i swoich próbach zainteresowania świata tym dramatem.

Jan Karski otrzymał wiele prestiżowych wyróżnień – uhonorowano go między innymi tytułem “Sprawiedliwego wśród Narodów Świata", osiem uczelni polskich i zagranicznych przyznało mu doktoraty honoris causa, był kawalerem Orderu Orła Białego, Honorowym Obywatelem Izraela i Honorowym Obywatelem Miasta Łodzi w którym przyszedł na świat.
Sam natomiast ufundował nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej-Karskiej przyznawaną co roku wspólnie przez YIVO w Nowym Jorku i Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie autorom publikacji przedstawiających rolę i wkład Żydów polskich w polską kulturę.

Pomnik Jana Karskiego w Łodzi

 

„Ławka Karskiego” autorstwa Karola Badyny, od 2009 roku znajduje się w Łodzi, w Parku Ocalałych. Ustawiona jest na Kopcu Pamięci. Park usytuowany jest pomiędzy ul. Wojska Polskiego a ogródkami działkowymi przy ul. Źródłowej w dolinie rzeki Łódki, na terenie przylegającym podczas II wojny do granic Litzmannstadt Ghetto

 

 

źródłem do napisania artykułu były strony: www.jankarski.org, www.jankarski.net, www.instytut-karskiego.org

Możliwość komentowania jest wyłączona.