Archiwum wpisów
Kalendarz
Luty 2018
P W Ś C P S N
« Sty   Mar »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  

Trzeci w pięcioletnim cyklu ph. Nasze narodowe symbole, czyli co nas wyróżnia spośród innych wykład, odbył się 06 października 2016 roku. Po raz trzeci już z zainteresowaniem słuchaliśmy dr hab. Marka Adamczewskiego, prof. Uniwersytetu Łódzkiego z Katedry Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii, Wydziału Filozoficzno-Historycznego.

Wykład wzbogacony prezentacją multimedialną

W bibliotece kontynuujemy cykl o naszych symbolach narodowych, którym przybliżamy tutejszej społeczności i młodzieży współpracującej z nami szkoły, wiedzę historyczną na wymieniony temat – niejako w przeddzień zbliżającej się 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości (1918-2018). W tegorocznej, trzeciej już części, obszernego wykładu o Orle Białym i innych symbolach narodowych, słuchacze mogli poznać historię Orła Wojska Polskiego. Wykładowca przypomniał o dwóch regulacjach prawnych dla symboli państwowych i wojskowych, które pozwalają na równoległe funkcjonowanie znaku oficjalnego i różnych jego stylistyk. Poznaliśmy wzory, które nie pojawiły się na stałe w przestrzeni publicznej.
Na mundurach i wyposażeniu polskich żołnierzy z różnych okresów historii (Królestwa Polskiego, Księstwa Warszawskiego, powstań: listopadowego, styczniowego, wielkopolskiego, II Rzeczpospolitej) odszukiwaliśmy znaki królewskie, państwowe, ściśle wojskowe. Poznaliśmy schemat Orła Wojska Polskiego, a także symbolikę innych elementów pojawiających się razem z Orłem Białym. Dowiedzieliśmy się również o barwach narodowych, w tym o tym – jak powinna wyglądać nasza kokarda narodowa potocznie i jednak błędnie zwana kotylionem.

Młodzież uczestnicząca w wykładzie połączonym z pokazem multimedialnymWykład połączony z pokazem multimedialnym

Inne zagadnienie wykładu dotyczyło chorągwi i sztandarów od czasów panowania króla Władysława Jagiełły po współczesność, i po obecny Proporzec Prezydencki. Poznaliśmy właściwe nazewnictwo kilku najważniejszych elementów, układ orła, kolorystykę pól, ważność stron płatów, płacht sztandaru, i to, w którym jego miejscu są ważniejsze informacje (od lewej ważniejsze), historię umieszczanego tekstu: Bóg Honor Ojczyzna (słowo Bóg znajduje się od lat 40-ych XX wieku, a współczesna regulacja, tego dotycząca, pochodzi z 1990 roku). Poznaliśmy inne miejsca i przedmioty z Orłem Wojska Polskiego, którymi są: pojazdy wojskowe (z właściwymi znakami rozpoznawczymi), odznaki i krzyże, odznaki pamiątkowe, okolicznościowe, pieczęcie królewskie i wojskowe.

Inne i jakże bogate jest wzornictwo z orłem i innymi symbolami na dokumentach, rozkazach, w tym patentach oficerskich (dokumenty potwierdzające zdobyte stopnie wojskowe) różnych okresów.

Orły Wojska Polskiego. Fragment prezentacji multimedialnej  

Po odzyskaniu niepodległości w 1918-ym Orzeł Biały został uprawomocniony jako godło państwowe ustawą sejmową w roku 1919. Niebawem będzie 100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości i tej ustawy. Możemy zadać pytanie – czy w tę wyjątkową rocznicę – nastąpią zmiany dotyczące, np. wizerunku naszego godła?

Zaproszeni Goście podczas wykładu, w oddaleniu widoczny slajd z jednym z projektów Orła Białego, godła Polski

Jeszcze raz podkreślmy, że są dwie regulacje prawne – jedna dla symbolu Państwa Polskiego, a druga dla symbolu Wojska Polskiego. Jest zatem znak oficjalny i różne warianty stylistyczne, które mogą funkcjonować razem.

Wzór sztandaru jednostki wojskowej - awers i rewers, według regulacji z 1990 r.

Na mundurach żołnierzy widzieliśmy znaki Królestwa, z okresu Pierwszej Rzeczpospolitej, znaki z okresu Księstwa Warszawskiego czy z czasu Powstania Styczniowego.

Poznaliśmy symbolikę kilku elementów, w tym korony. Dowiedzieliśmy się – jak prawidłowo powinniśmy upinać kokardę narodową (barwa biała powinna być w środku, a czerwona na zewnątrz) Poznaliśmy schemat Orła Wojska Polskiego, także z czasu Powstania Wielkopolskiego i okresu Drugiej Rzeczpospolitej. Wiemy już, jak wyglądały Orły różnych rodzajów Wojska Polskiego. To właśnie w zależności od rodzaju sił zbrojnych: piechoty, lotnictwa, marynarki, sił specjalnych zmienia się stylistyka barw narodowych. Jednym z kilku poznanych przykładów była propozycja Marty Gawin, która w swojej pracy magisterskiej przedstawiła własne spojrzenie na Orła Białego Wojska Polskiego i Policji Państwowej. Poza tym poznaliśmy różnice Orła Wojska Polskiego przypisanego generałom i marszałkowi Wojska Polskiego. Interesującym przykładem była szachownica lotnictwa ze zmianami.

Zaproszeni Goście podczas wykładu

Na przygotowanych przez prowadzącego slajdach oglądaliśmy także chorągwie rycerstwa polskiego z czasów króla Władysława Jagiełły, dla których wzorem były chorągwie kościelne oraz chorągwie Królestwa Polskiego, a także wzór dwustronnego sztandaru jednostki wojskowej przełomu lat 20-ch i 30-ch XX wieku. Zobaczyliśmy ponadto wspomniany Proporzec Prezydencki.

W części końcowej spotkania wykładowca zaprezentował znaki rozpoznawcze wojskowych: samolotów (biało-czerwona szachownica ze wskazaniem różnic pomiędzy latami 1921 do 1932, a latami od zakończenia II wojny światowej do roku 2016) i pojazdów, w tym bojowych, jak również odznaki Wojska Polskiego, odznaki pamiątkowe, krzyże z symbolami Orła Białego, winiety dokumentów wojskowych, i z różnych okresów patentów oficerskich, nadto pieczęcie wojskowe, ale też królewskie. Ostatnim elementem spotkania było przypomnienie wizerunku Orła Białego Ludowego Wojska Polskiego.

Barwna, uzupełniona wieloma ilustracjami, opowieść Profesora Marka Adamczewskiego pomogła uczestnikom spotkania poznać, w ujęciu chronologicznym, polską symbolikę wojskową. Już chcielibyśmy wiedzieć – jaki aspekt tematu wiodącego dla całego cyklu – poznamy w kolejnym wykładzie.

Tekst AL, fot. ES

Możliwość komentowania jest wyłączona.