Archiwum wpisów
Kalendarz
Czerwiec 2018
P W Ś C P S N
« Maj   Sie »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Orzeł Biały, herb Państwa Polskiego na monetach i na banknotach w latach 1915-1939. Poszukiwanie formy graficznej orła państwowego to temat spotkania z młodzieżą z XXXIII Liceum Ogólnokształcącego im. Armii Krajowej w Łodzi prowadzonego przez dr hab. Marka Adamczewskiego, prof. Uniwersytetu Łódzkiego z Katedry Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii, Wydziału Filozoficzno-Historycznego w dniu 16 października 2017 roku.
Wybrane aspekty numizmatyki stały się przedmiotem czwartego wykładu w cyklu, pod hasłem Nasze narodowe symbole, czyli co nas wyróżnia spośród innych i zostały przedstawione na podłożu przywołań historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem czasu od rozpoczęcia pierwszej, jak i drugiej wojny światowej.

 Wykład połączony z pokazem multimedialnym i...... i zasłuchana młodzież

Lata 1915-1939 to najbardziej interesujący, twórczy i ważny okres w rozwoju heraldyki rodzimej, który miał wpływ na jej stan obecny. Wymienia się grono osób zaangażowanych, które odegrały znaczącą rolę, a w nim między innymi – Zygmunta Kamińskiego i Zofię Trzcińską-Kamińską. W 2017 roku mija 90 lat od oficjalnego, po odzyskaniu niepodległości, uznania wizerunku Orła Białego.

Monety okolicznościowe z 1934 r (20. rocznica

Numizmatyka to nauka pomocnicza historii, zajmująca się badaniem monet, banknotów i innych znaków pieniężnych pod względem historycznym, estetycznym, a także technicznym. Pochodzenie słowa numizmatyka nie jest do końca jasne – nie wiadomo, czy pochodzi od łacińskiego nummus, czy też od greckiego nomisma. Numizmatyka ma swoje początki w XIV wieku, rozwinęła się w okresie renesansu. Największe w Polsce zbiory monet i medali znajdują się w muzeach narodowych Warszawy i Krakowa. https://pl.wikipedia.org/wiki/Numizmatyka
Korzystając ze sposobności można wspomnieć jakie zadania podstawowe posiada numizmatyka. Kolekcjonowanie i klasyfikowanie monet, datowanie monet (bezwzględne, analiza znaków menniczych, połączona analiza ikonograficzna, metrologiczna i epigraficzna), ustalanie kręgu użytkowników danych monet, określanie dodatkowych funkcji monet, wyjaśnianie i interpretacja faktów i procesów dziejowych.

Wykład połączony z pokazem multimedialnymWykład połączony z pokazem multimedialnymWykład połączony z pokazem multimedialnym

Wykładowca podkreślał ważność wizerunku Orła Białego w dziejach Polaków. Przypomniał co znajdowało się, a co obecnie znajduje się na awersie i rewersie monet. Dodał, że czasem trwają dyskusje na ten temat, ponieważ są rozbieżne zdania co do określenia – co jest awersem, a co rewersem, a to zależy od tego co na tych stronach jest umieszczone. Niezależnie od okresu historycznego w dziejach państwa monety i banknoty to zawsze narzędzia propagandy. Państwo, które jest emitentem pieniądza wybiera najwłaściwszy dla siebie wzorzec. Inaczej wyglądał orzeł pod zaborami, inaczej umieszczony na pieniądzu zastępczym w czasie pierwszej wojny światowej, inaczej zaakceptowany w 1917 roku przez Tymczasową Radę Stanu. Po każdorazowym odzyskaniu niepodległości powinno się powracać do znaku sprzed jej utraty i taki znak powinien obowiązywać. Na tym tle rodziły się konflikty, których przyczyny leżały na kilku polach, w tym na polu estetyki plastycznej (wyglądu) orła. Wybrane i zaprezentowane nam, słuchaczom wykładu slajdy, pozwoliły zapoznać się z wieloma znakami przygotowanymi przez twórców mających odmienne spojrzenia na zagadnienie (przykład propozycji Wł. Jastrzębowskiego, propozycji znaku zwanego zakopiańskim). Dodatkowo Mennica Państwowa miała obowiązek poszukiwać odpowiedniego wzorca koniecznego do emisji pieniądza i papierów wartościowych. W latach 1923-25 pojawiło się więc wiele wzorów orła. Wtedy też trwały wzmożone prace nad odpowiednią ustawą. Publikacja w Dzienniku Ustaw wybranego wizerunku umożliwiła oficjalne jego zastosowanie w życiu państwa. Należy dodać, że pomimo ustaleń pojawiały się orły choć oficjalne – to nie wzorcowe – na znaczkach opłat, czy dokumentach urzędowych. Po drugiej wojnie światowej rozgorzała nowa dyskusja na omawiany temat, a poprzednie próby ustanowienia właściwego symbolu państwa zostały odrzucone. Na zakończenie przywołać należy wymienioną już we wstępie datę 13 grudnia 1927, która umożliwiła stosowanie symbolu Orła Białego przez Polskę zgodnie z prawnie umocowaną decyzją. Zakończyła się też wtedy praca poszukiwawcza Mennicy Państwowej, a po roku 1927 pojawiały się także orły okolicznościowe.

Monety okolicznościowe z 1934 r (20. rocznica "podjęcia czynu niepodległościowego". Fragment prezentacji multimedialnejMonety okolicznościowe z 1934 r (20. rocznica "podjęcia czynu niepodległościowego". Fragment prezentacji multimedialnej

Tekst AL, fot. i oprac. ES.

Możliwość komentowania jest wyłączona.