Rok 2017

2017 Rokiem Tadeusza Kościuszki

Rok bieżący – 2017, między innymi, został ustanowiony przez Sejm i Senat Rzeczpospolitej Polskiej Rokiem Tadeusza Kościuszki, w związku z przypadającą 200. rocznicą jego śmierci.

Jak przypomniano w uchwale, Tadeusz Kościuszko, przywódca ogólnonarodowego powstania zwanego insurekcją kościuszkowską, zajmuje szczególne miejsce w panteonie narodowych bohaterów. Posłowie zaznaczyli, że jest symbolem wolności i wzorem patrioty nie tylko dla obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Tadeusz Kościuszko traktował swoje wojskowe i obywatelskie obowiązki jako służbę dla pomyślności całego narodu. Głęboko wierzył w niezbywalną godność człowieka, którego dobro stawiał na pierwszym miejscu – podkreślono w uchwale. http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/komunikat.xsp?documentId=CCE112D4FB8C9C11C1257FDA006E9924

Ideały i dokonania Tadeusza Kościuszki przynoszą zaszczyt nie tylko narodowi polskiemu, ale i całej ludzkości, gdyż przyczynił się on do uzyskania niepodległości przez Stany Zjednoczone, za co otrzymał z rąk Jerzego Waszyngtona amerykański Order Cyncynata i do dziś jest honorowany przez naród amerykański. Wielkość i dziejowe zasługi Kościuszki doceniła Konferencja Generalna UNESCO, która w listopadzie 2015 roku podjęła uchwałę, na podstawie której obchody 200-lecia zgonu Kościuszki będą się odbywać pod patronatem UNESCO. Cytat z Uchwały Senatu RP http://krakow.pl/aktualnosci/208338,1915,komunikat,2017_-_rok_tadeusza_kosciuszki.html

Tadeusz Andrzej Bonawentura Kościuszko
Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w ogólnonarodowym powstaniu – insurekcji kościuszkowskiej 1794 roku. Niezłomny bojownik w walkach o niepodległość.
Urodzony 04 lutego 1746 roku w Moreczowszczyźnie k. Kossowa (Polesie) Pochodził ze średniej szlachty. Uczył się u pijarów w Lubieszowie, w Szkole Rycerskiej w Warszawie, był stypendystą królewskim w Paryżu – w zakresie inżynierii wojskowej. Był instruktorem w Szkole Rycerskiej.

 Tadeusz Kościuszko w wieku chłopięcym. Źródło wizerunku umieszczono pod ilustracją
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko_w_wieku_ch%C5%82opi%C4%99cym.PNG

Sprawy osobiste przyczyniły się do wyjazdu w 1775 roku do Ameryki Północnej w celu wzięcia udziału w walkach o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Mianowany tam pułkownikiem, a później generałem brygady, odznaczył się przy pracach fortyfikacyjnych pod Filadelfią, Ticonderogą, przy oblężeniu Saratogi i West Point.
Do kraju powrócił w 1774 roku i osiadł w Siechnowiczach, które były jego własnym majątkiem. Polityczne reformy Sejmu Czteroletniego (1788-1792) oraz rozbudowa armii spowodowały, że wszedł do służby wojskowej w stopniu generała-majora. W wojnie polsko-rosyjskiej 1792 walczył w armii konnej. Jako dowódca odznaczył się w bitwie pod Dubienką. Podał się do dymisji, po przystąpieniu króla do konfederacji targowickiej, zwiększając tym samym swój moralny autorytet, a cieszył się już nim w kraju i poza jego granicami. Tytuł honorowego obywatela nadała mu Rewolucyjna Francja, a na emigracji w Saksonii przewidziany został na przyszłego wodza powstania w Polsce, o organizację którego zabiegał (we Francji prosił o pomoc, pod Krakowem przedstawił spiskowcom pierwsze projekty powstania, domagał się rozbudowy organizacji spiskowej i rozszerzenia propagandy powstańczej wśród szlachty i chłopów)

Tadeusz Kościuszko w czasie insurekcji. Źródło wizerunku umieszczono pod ilustracją
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko.PNG

Termin powstania wyznaczył na marzec 1774 roku, a Akt powstania ogłosił w Krakowie 24 marca, obejmując funkcję Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej z władzą dyktatorską. Podczas walk zastosował nową taktykę w zakresie współdziałania broni i wykazał duże umiejętności fortyfikacji polowych. Wydał 06 maja uniwersał połaniecki znoszący poddaństwo osobiste wraz z ograniczeniem pańszczyzny, ponieważ doceniał konieczność pozyskania do powstania chłopów.
Pod hasłem jedności w walce z wrogiem zewnętrznym, starał się skupiać różne odłamy polityczno-społeczne Polaków. Powściągał samosądy ludności Warszawy nad przywódcami targowicy.
Militarne zwycięstwa i klęski powstania: 04 czerwca odniósł zwycięstwo nad wojskami rosyjskim dowodzonymi przez generała Aleksandra Tormasowa pod Racławicami, a nie spodziewając się zbrojnemu wystąpieniu Prus przeciw powstaniu, poniósł klęskę 06 czerwca pod Szczekocinami. Umiejętne ufortyfikowanie stolicy przyczyniło się do odparcia jej oblężenia latem 1794. Zaś 10 października 1794 poniósł klęskę pod Maciejowicami. Dostał się do rosyjskiej niewoli i został uwięziony w Twierdzy Petropawłowskiej w Petersburgu. W celu uzyskania amnestii dla uwięzionych po powstaniu Polaków złożył przysięgę, że nie będzie występował przeciw carowi i jego następcom. Uwolniony przez cara Pawła I Romanowa w listopadzie 1796. W końcu roku uwolnienia z niewoli wyjechał do Ameryki, a w lipcu 1798 przybył do Paryża. Współdziałał przy tworzeniu Legionów polskich we Włoszech i przyczynił się do powstania Legii Naddunajskiej. Zaangażowany politycznie nawiązywał kontakty z polską emigracją i tajnymi organizacjami. Miał znaczący udział w ukazaniu się broszury Czy Polacy mogą się wybić na niepodległość?, w której zawarł poglądy na temat ówczesnej sytuacji Polaków i częściowo odmienione na temat sposobów odzyskania przez nich niepodległości.
Zamieszkał w Berville k. Fontainebleau. Wycofał się z życia publicznego. Cesarz Napoleon I nie przyjął jego warunków ustrojowych, tak więc on nie podjął z nim współpracy w 1806. Podobnie z carem Aleksandrem I Romanowem w 1814 roku.
Ostatnie lata życia spędził w szwajcarskiej Solurze. Tam zmarł 15 października w roku 1817. Jego zwłoki, na zawsze, spoczęły w krypcie św. Leonarda wawelskiej katedry. Tam też – na wawelskim wzgórzu góruje pomnik konny Tadeusza Kościuszki.

I na Wawel między królów ponieśli hetmana/ I rozwarła się świątynia złotem nabijana,(...) (Poezje wybrane / Kornel Ujejski. - Warszawa, 1975) Sarkofag Tadeusza Kościuszki w krypcie św. Leonarda w katedrze na Wawelu. Żródło fotografii pod ilustracją
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Crypts_of_the_Wawel_Cathedral_(91).JPG

Serce Naczelnika spoczywa w urnie na Zamku Królewskim w Warszawie.

Urna z sercem Tadeusza Kościuszki, która znajduje się na Zamku Królewskim w Warszawie. Źródło fotografii umieszczono pod ilustracją
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Urn_with_heart_of_Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko.PNG

Pamięć Polaków związana z Tadeuszem Kościuszko jest niezwykle silna do czasów współczesnych, a nasilała się w przełomowych momentach historycznych.

Postać naszego narodowego bohatera i dzieje powstania kościuszkowskiego to temat w malarstwie, rysunku, rzeźbie (między innymi wymieniony pomnik konny), literaturze (na przykład Bitwa racławicka – wiersz Teofila Lenartowicza, Pogrzeb Kościuszki – wiersz Kornela Ujejskiego) i innych dziedzinach sztuki.
Imię Tadeusza Kościuszki nadano wielu polskim szkołom, ulicom, placom w polskich miejscowościach.
Pod Krakowem, w latach 1820-1823, obywatele usypali kopiec jego imienia (obecnie w granicach miasta) Kopce Tadeusza Kościuszki znajdują się również w innych miejscach, między innymi w Nowej Krępie

Kopiec Tadeusza Kościuszki w Nowej Krępie. Źródło fotografii umieszczono pod ilustracją
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Kosciuszko_Mound_in_Nowa_Kr%C4%99pa,_Poland.JPG

Podczas II wojny światowej utworzono 1. dywizję piechoty im. T. Kościuszki.
W świecie też wzniesiono wiele jego pomników.
Jego imię nosi Akademia Wojskowa Stanów Zjednoczonych.
W 1925 roku powstała Fundacja Kościuszkowska.
Najwyższy szczyt górski Australii nosi imię Kościuszki.

Tadeusz Kościuszko zajmuje szczególne miejsce w panteonie narodowych bohaterów. Jest symbolem wolności i wzorem patrioty. Kościuszko uosabiał najlepsze wartości: tolerancję i równość, a Thomas Jefferson, jeden z autorów amerykańskiej Deklaracji Niepodległości nazwał go najprawdziwszym synem wolności, oddając mu hołd w związku z jego działalnością w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Cytat ze źródła j/n
http://krakow.pl/aktualnosci/208338,1915,komunikat,2017_-_rok_tadeusza_kosciuszki.html

Miejskiej Biblioteki Publicznej Łódź-Polesie – Zespół Bibliotek Publicznych im. Jana Augustyniaka – Filia nr 12 i Filia nr 2 przygotowując wystawę źródeł własnych na temat Tadeusza Kościuszki, włączyły się w pierwszym kwartale roku w obchody 200. rocznicy jego śmierci. Filia nr 12 prezentuje w tym miejscu: http://blogi.mbplp.lodz.pl/filia12/2017/04/21/wystawa-w-200-rocznice-smierci-tadeusza-kosciuszki/#more-3701 krótką relację fotograficzną z wystawy. Zdjęcia wykonała Ewa Skiba.

Oprac. całości 18.04.2017 AL w oparciu o hasło zawarte w tomie 14. Wielkiej encyklopedii PWN, wydanej w roku 2003 oraz źródła:
http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/komunikat.xsp?documentId=CCE112D4FB8C9C11C1257FDA006E9924
http://krakow.pl/aktualnosci/208338,1915,komunikat,2017_-_rok_tadeusza_kosciuszki.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko_w_wieku_ch%C5%82opi%C4%99cym.PNG
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko.PNG
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Crypts_of_the_Wawel_Cathedral_(91).JPG
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Urn_with_heart_of_Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko.PNG
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Kosciuszko_Mound_in_Nowa_Kr%C4%99pa,_Poland.JPG