Archiwum wpisów
Czerwiec 2014
P W Ś C P S N
« Mar   Lip »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

PostHeaderIcon “Obrzędy wiosenne i wielkanocne” – Prelekcja MAiE

            7 kwietnia 2014 roku w Filii nr 13 mgr Krzysztof Pisera z Działu Oświatowego Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi poprowadził kolejną prelekcję etnograficzną pt. „Obrzędy wiosenne i wielkanocne w Polsce”.

          Prelegent opowiedział o tym, kiedy obchodzimy święta Wielkanocne (po pierwszej pełni wiosennej), że święta poprzedza okres Wielkiego Postu, że niektóre zwyczaje wiosenne miały charakter magiczny, pogański. Na wsiach post kulinarny był wymuszony przez przednówek, nakładał się na post związany z religią. Wielki post rozpoczynała Środa Popielcowa. Po 3 tygodniach postu młodzież chodziła z kołatkami, grzechotkami i ogłaszała tzw. Półpoście. 21 marca topiono lub palono Marzannę, która symbolizowała zło, choroby, śmierć. Do wsi wprowadzano Gaik lub Maik (wiosnę) – zielone drzewko, na którym wieszano ozdoby m.in. jajka. Ostatnią niedzielę Wielkiego Postu zwaną Palmową, dawniej nazywano Kwietną lub Wierzbną. Święcono bukiety z wierzby („kotków”), dodawano rośliny wiecznie zielone – bukszpan, borówki, sitowie, tatarak, kwitnącą forsycję. Na Kurpiach wytwarzano palmy na kilkumetrowej drewnianej konstrukcji. Poświęcona palma miała moc chroniącą gospodarstwo, zwierzęta, dobytek. Na pamiątkę kwestowania przez krakowskich żaków po wsiach chodziły tzw. „pucheroki” – przebierańcy, którzy też kwestowali. W okresie Triduum Paschalnego w Wielki Piątek organizowano inscenizację Drogi Krzyżowej. Inne zwyczaje Wielkiej Soboty to: „wieszanie śledzia” czy „pogrzeb żuru”. Przygotowywano też pisanki, kraszanki i święcono pokarmy, które symbolizowały dostatek. Wielki post kończyła Msza Rezurekcyjna, a w domach czekało śniadanie wielkanocne. W poniedziałek po świętach był śmigus – dyngus. Śmigus to dotykanie palemką, dyngus znaczył okup, dań za złożone życzenia. „Dyngusiarze” jeździli z „kurkiem dyngusowym” na wózku na dwóch kółkach, składali życzenia i żądali okupu. Święta były okresem bardzo radosnym w życiu mieszkańców wsi. Prelekcji jak zwykle towarzyszył pokaz multimedialny. Poniżej zamieszczono niektóre zdjęcia z tego pokazu.

palmy kurpiowskie pisanki kraszanki pucheroki stół wielkanocny śmigus dyngus na Podhalu topienie marzanny gaik zielony

Możliwość komentowania jest wyłączona.