Archiwum wpisów
Grudzień 2016
P W Ś C P S N
« Lis   Sty »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
wait
wait

Na przestrzeni lat budownictwo i wnętrza bibliotek ulegały zmianom. W XX wieku takie czynniki jak wolny dostęp do półek a następnie pojawienie się nowych nośników Informacji wymusiły całkowitą reorganizację przestrzeni. Komputeryzacja wypożyczeń oraz wprowadzanie dużych ilości sprzętu technicznego powoduje, że w XXI wieku zmiany te następują ciągle.

Tradycyjna biblioteka była miejscem silnie zaznaczonych podziałów dotyczących dokumentów i ludzi.  Obecnie nie oddziela się zbiorów od korzystających z nich. Wnętrza nabierają uniwersalnego charakteru. Miesza się użytkowników o różnych stylach pracy i kompetencjach.  Materiały biblioteczne porządkuje się podług przyjętych systemów klasyfikacji, ale nie wartościuje się ich, nie tworzy hierarchii ważności.  Kiedyś w poszukiwaniu materiałów do pracy lub lektury czytelnik angażował poza umysłem i emocjami całe ciało. Borykanie się z przeciwnościami w postaci czytelności czy kompletności tekstu, oświetlenia, transportu czy w ogóle znalezienie potrzebnych ksiąg  wymagało wysiłku i powodowało, że czytanie stawało się przygodą. Dzisiaj w dobie Internetu przygoda tkwi w treści.

Zainteresowała mnie sprawa oczekiwań użytkowników  bibliotek wobec wnętrz z jakich korzystają. Badania dotyczące wpływu otoczenia na postawy i zachowania dowodzą istnienia związku pomiędzy otoczeniem a wymienionymi czynnikami. Ludzie pracujący w brzydkim , nieestetycznie i niefunkcjonalnie urządzonym wnętrzu odczuwają zmęczenie, senność, irytację, przejawiają wzajemne niechętne nastawienie i agresję wobec interesantów. Pomieszczenia urządzone właściwie tworzą uczucie zadowolenia, psychicznego komfortu, wyzwalają atmosferę współpracy i życzliwości. Takie badania prowadzili Maslow i Mintz (1956), Burgoon i Sain (1978), Wolin i Montagu (1981). Ci ostatni podsumowali swoje badania stwierdzeniem, że otoczenie nie tylko wpływa na emocje, ale również na jakość wykonanej pracy. [W. Głogowski „Bez słowa”, Warszawa 1999, s. 162-163] Te obserwacje można odnieść do wnętrz, które mają spełniać różne zadania czyli np. do bibliotek gdzie czytelnicy przychodzą nie tylko aby wypożyczyć książkę, ale  na spotkania, skorzystać z komputera, Internetu, czytać czasopisma, rozmawiać o książkach czy też w inny sposób spędzić razem czas.

Jednym z czynników, które są ważne dla czytelników i bibliotekarzy jest przestrzeń. Rysunki dzieci pokazują dużo wolnego miejsca. Psycholodzy i socjolodzy piszą o łączącym się z tym problemem możliwości zachowania dystansu osobniczego co jest bardzo istotne dla właściwych relacji.

Dbałość o estetykę wnętrza zaznacza się w wypowiedziach i wymaganiach zarówno bibliotekarzy jak i czytelników.  Biblioteki na rysunkach dzieci są kolorowe. Dominują soczyste kolory. To zapotrzebowanie na kolor pokazuje jak ważna jest jego rola. W Monachium w 1973 roku przeprowadzono badania nad wpływem kolorów na rozwój umysłowy i relacje społeczne. Dzieci badane w „ładnych” według nich pomieszczeniach uzyskiwały w testach na inteligencję średnio o 12 punktów więcej niż pracując w pokojach „brzydkich”. Ładne miały kolory: niebieski, żółty, żółto-zielony, pomarańczowy a brzydkie: biały czy brązowy.[z „Komunikacja niewerbalna w interakcjach międzyludzkich” M. L. Knapp, J. A. Hall, Wrocław 2000 s.176]

Równie ważną sprawą jest oświetlenie. Steen Eiler Rasmussen w „Odczuwanie architektury” podaje, że mniej lub bardziej skoncentrowane światło z jednego lub kilku źródeł padające w tym samym kierunku najlepiej eksponuje formę i fakturę. Dla większości ludzi dobre światło, to jasne światło i jeśli źle widzimy jakiś przedmiot, to żądamy mocniejszego światła. Okazuje się jednak, że to nie pomaga, ponieważ ilość  nie jest tak ważna jak jakość. Dużą wagę przywiązywali do światła w swojej pracy znani architekci Le Corbusier, Frank L. Wright, Richard Neutra, Pier Luigi Nervi.  Oświetlenie jest bardzo ważne nie tylko dla jakości widzenia, ale także dla Komunikacji np. komunikacja będzie miała bardziej osobisty charakter w pomieszczeniu gdzie światło jest przytłumione. Włodzimierz Głogowski w „Bez słowa” pisze, że mniej intensywne światło kreuje rozluźnioną atmosferę, w której ludzie chętniej przebywają a jaskrawe powoduje zmęczenie i chęć ucieczki, dlatego ważne jest aby było dostosowane do rodzaju zachodzącej w pomieszczeniu Komunikacji.

Z punktu widzenia psychologii wzrok ma olbrzymi wpływ na komunikację, ponieważ wrażliwość oka umożliwiająca postrzeganie jest bardzo znaczna. Aby coś zostało dostrzeżone musi być najpierw wyodrębnione z otoczenia a do tego przyczynia się luminacja czyli zdolność do odbijania światła. Równie ważny jest kontrast czyli różnica w luminacji obiektów. Czynniki te oraz przeciętnie sprawny zmysł wzroku powodują, że czytelnik będzie dobrze lub źle czuł się w pomieszczeniu o określonej kolorystyce i oświetleniu nawet, jeśli ich nie rejestruje świadomie.

 

Małgorzata Skwarek-Gałęska

 

Możliwość komentowania jest wyłączona.