Archiwum wpisów
Styczeń 2015
P W Ś C P S N
« Gru   Lut »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
Galeria

Rok Jana Długosza - 2015 Na posiedzeniu Sejmu RP, które odbyło się 5 grudnia 2014 roku podjęto uchwałę o ustanowieniu  roku 2015  Rokiem Jana Długosza, wybitnego polskiego historyka, dyplomaty i duchownego, podkreślając Jego rolę dla polskiej historiografii i heraldyki oraz znaczenie Jego dzieł dla polskiego dziedzictwa kulturowego.

Jan Długosz urodził się w 1415, w Brzeźnicy (Wieluńskie). Najwybitniejszy Herb Jan Długoszśredniowieczny historyk polski. Pochodził ze średnio zamożnej szlachty – jego ojciec, Jan, walczył pod Grunwaldem, a stryj odprawiał mszę dla króla polskiego przed tą bitwą. W 1428 rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej, których to nie ukończył, ponieważ wstąpił na dwór bpa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego, gdzie został jego  notariuszem, a następnie sekretarzem. Podzielał przekonania polityczne Oleśnickiego, nieprzejednanego wroga husytyzmu. Z inspiracji biskupa powstało największe dzieło Długosza – Roczniki Królestwa Polskiego. W 1436 uzyskał kanonie w katedrze krakowskiej (pełne święcenia, 1440) i do 1479 pozostał członkiem kapituły krakowskiej, często posłując z jej ramienia na synody prowincjonalne i sejmy walne. Miał też kilka innych kanonii w diecezji krakowskiej.

 Jan Długosz w swojej pracowni - obraz Jana MatejkBył czynnym dyplomatą w służbie Kazimierza IV Jagiellończyka. Już w czasach wojny trzynastoletniej pertraktował w sprawie wykupu Jan Długoszzamków krzyżackich,  później uczestniczył w rokowaniach pokojowych z Krzyżakami. Pomimo konfliktu z królem na tle obsady biskupstwa krakowskiego, Kazimierz powierzył mu w 1467 naukę i wychowanie swoich synów oraz misje dyplomatyczne w Czechach i na Węgrzech.

W 1479 otrzymał nominację na arcybiskupstwo lwowskie, nie  zdołał jednak przed śmiercią go objąć. Większość swoich dochodów z beneficjów przeznaczył Długosz na cele kościelne. Ufundował klasztory – kanoników regularnych w Kłobucku,     Paulinów przy Kościele na Skałce w Krakowie. Wybudował parę niewielkich kościołów parafialnych we wsiach małopolskich oraz domy dla duchowieństwa w Wiślicy (dla wikariuszy), Sandomierzu (dla misjonarzy) i Krakowie (dla psałterzystów). Ufundował też bursę uniwersytecką dla kanonistów w Krakowie. Utrzymywał własny warsztat budowlany. Wszystkie jego fundacje mają wspólne cechy, które składają się na “styl Długoszowy”.

Dziełem życia Długosza są Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae (Roczniki,Roczniki,  czyli Kroniki sławnego Królestwa PolskiegoAnnales seu Cronicae incliti Regni Poloniae czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego, wcześniej zwane Dziejami Polski. Pisanie Roczników Długosz rozpoczął po śmierci Oleśnickiego w 1455, które kontynuował aż do śmierci. Obejmują one podzielone na 12 ksiąg dzieje Polski od czasów najdawniejszych do 1480 roku. Poprzedza je Chorografia, będąca szczegółowym opisem sieci hydrograficznej, ukształtowania powierzchni oraz miast Polski, Litwy i Rusi. Podstawą dzieła była chronologiczna kartoteka, którą Długosz uzupełniał przez całe życie wpisami ze źródeł i relacjami  współczesnych. Roczniki są dziełem monumentalnym i unikatowym w skali europejskiej, w którym Długosz przedstawił obok dziejów Polski także historię krajów sąsiednich i papiestwa. Roczniki zachowały się w kilkudziesięciu rękopisach z XV-XVII w.,  częściowy druk J.S. Herburta w Dobromilu (1615) został skonfiskowany z rozkazu Zygmunta III Wazy na skutek nieprzychylnej dla dynastii wymowy dzieła, pierwszy pełny druk w Lipsku (1711).

Drugim pod względem objętości dziełem Jana Długosza jest zachowany w orginale Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis (Opera omnia, t. 7-9, 1863-64) – rejestr dóbr katedry krakowskiej oraz klasztorów i kościołów parafialnych tej diecezji, wykonany prawdopodobnie na zamówienie biskupa i kapituły krakowskiej (1470-80). Celem powstania tych inwentarzy była obrona stanu posiadania duchowieństwa diecezji krakowskiej. Ponadto Długosz jest autorem 2 prac o charakterze heraldycznym: w 1448 rokuBanderia  Prutenorum - jedna z kart przedstawiajaca chorągiew mistrza krzyżackiego powstały Banderia  Prutenorum, czyli wizerunki chorągwi krzyżackich, zdobytych głównie pod Grunwaldem, wykonane na zamówienie Długosza przezBanderia  Prutenorum malarza S. Durinka i zidentyfikowane przez samego Długosza , który uzupełnił to dzieło w czasie wojny trzynastoletniej. Także Długoszowi przypisuje się opisy   herbów Polski, Litwy i ziem Królestwa Polskiego oraz 71 herbów i rodów rycerstwa polskiego. Ponadto Długosz jest autorem żywotów św. Stanisława i św. Kingi oraz katalogów biskupów polskich (Opera omnia, t. 1, 1887).

Twórczość Długosza jest nie tylko bezcennym źródłem wiadomości historycznych, ale między innymi także służy badaniom geograficznym, heraldycznym i językoznawczym.

Krypta Zasłuzonych na SkałceZmarł  19 maja 1480 r., spoczywa w Kościele Na Skałce w Pochowany na Skałce w czterechsetną rocznicę śmierci. Krakowie, w krypcie zasłużonych.

Źródła:

Encyklopedia Katolicka. T. 3 .- Lublin, 1995.

Encyklopedia popularna: średniowiecze .- Warszawa, cop. 1996.

Kto to był? / Zbigniew Przyrowski .-Warszawa, cop. 1996.

Wielka Encyklopedia PWN. T. 7 .- Warszawa, 2002.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz

Możliwość komentowania jest wyłączona.