Spacer po bibliotece
Adres

Filia nr 2,
ul Wróblewskiego 67
tel. 42 688-31-30
mapa

wait
wait

PostHeaderIcon Mieszkanie bez książek ciemniejsze jest niż bez lampy: Henryk Sienkiewicz

Pisarz urodził się w 1846 roku niedaleko Lublina, w miejscowości Wola Okrzejska, pochodził z rodziny szlacheckiej.

Herb Oszyk

Jego dziadek brał udział w powstaniu kościuszkowskim, był też żołnierzem Legionów Dąbrowskiego, ojciec zaś uczestniczył w powstaniu listopadowym. Tradycje rodzinne i zaangażowanie w sprawy ojczyzny jego bliskich jak się później okaże będą miały ogromny wpływ na dorastającego chłopca.

Rodzina Sienkiewiczów wielokrotnie zmieniała  miejsce zamieszkania, by w roku 1861 osiąść na stałe w Warszawie. 
W stolicy młody Henryk zaczął uczęszczać do gimnazjum. Mieszkał częściej na stancjach, niż z rodziną.         

Po ukończeniu gimnazjum Henryk kontynuuje naukę  w warszawskiej Szkole Głównej. Wydaje się, że wybór kierunku studiów nie był dla niego łatwy. Początkowo studiował medycynę, później prawo, a w końcu literaturę i historię, dzięki czemu gruntownie poznał literaturę staropolską i język. Najlepsze oceny otrzymywał z przedmiotów humanistycznych, pozostałych przedmiotów uczył się z dużo mniejszym zaangażowaniem.
     Na tej samej uczelni studiowali też przyszli literaccy rywale Sienkiewicza – Bolesław Prus i Aleksander Świętochowski, który tak wspominał szkolnego kolegę:                        

“Był wszakże w szczupłym gronie wydziału historyczno-filologicznego student, który niczym nie zapowiadał wysokiego talentu i żył zupełnie poza tym wyborowym kołem. Pamiętam tylko, że idąc z nim przez ulicę, zdumiałem się nad jego biegłością w rozpoznawaniu herbów na arystokratycznych gmachach i karetach oraz nad znacznym zasobem wiedzy z historii rodzin szlacheckich. […]” 

Aleksander Świętochowski, Prawda, 1884, 5 lipca         

Student      Po zamknięciu przez władze carskie Szkoły Głównej kontynuował studia na rosyjskojęzycznym Uniwersytecie Warszawskim, który opuścił bez przystąpienia do egzaminów końcowych.

W drodze po literackie laury

Czas studiów to pierwsze próby literackie – pisane wierszem “Sielanki młodości” nie znalazły zainteresowania wśród wydawców, nie zostały wydrukowane. Podobny los spotkał powieść pt. “Ofiara”. Nieco później,  w roku 1872 wydrukowano powieść “Na marne”, nowele “Sielanka” i “Stary sługa”.   Autokarykatura Sienkiewicza

W tym samym roku Sienkiewicz podjął pracę jako dziennikarz w “Gazecie Polskiej” i “Niwie”(pisał pod pseudonimem Litwos),                                     W gabinecie pisarza

 

“Do dzisiaj widzę go, jak siedzi  w pokoju, w zacisznym kącie pokoju trzymając ładną i pełną wyrazu twarz wspartą na ręku, milczący, gdyż mówił niewiele, za to śledził wszystko swymi pięknymi lekko zmrużonymi oczyma i pił słuchem każde słowo”.                                

W kilka lat później jako korespondent redakcyjny wyjechał do Ameryki. Dzięki barwnym relacjom z dalekich podróży  – “Listy z podróży do Ameryki”, “Listy z Afryki”, “Listy z Paryża” – zyskuje ogromną popularność. W czasie tych wędrówek powstało też wiele nowel  (m.in. “Latarnik”, “Sachem”, “Za chlebem”) i powieści. Sam pisarz tak pisał
o sobie – “Szwendam się po świecie jak Marek po piekle”. A był w wielu krajach – m.in. w Anglii, Włoszech, Stanach Zjednoczonych, Turcji, Grecji, Zanzibarze.     

“Rozkochałem się tu w ludziach, w naturze i w tym życiu zdrowym, potężnym, a tak wolnym, że nieraz mi się zdaje, że jestem ptakiem. co to za skarb jest niczym nieograniczona wolność, to znowu tylko tu można się przekonać”.

Mimo problemów i niepowodzeń w życiu prywatnym Henryk Sienkiewicz, niezależnie od miejsca w którym przebywał, tworzył. Był to okres pełen sukcesów na polu literackim, powstają dzieła “dla pokrzepienia serc” – Trylogia czyli “Ogniem i mieczem”, “Potop” i 
“Pan Wołodyjowski”. Pod koniec XIX wieku ukazuje się“Quo vadis”, a 
w roku 1900 “Krzyżacy”. Jego karierę powieściopisarską wieńczy powieść dla młodzieży pt. “W pustyni i w puszczy”.   
Wiek XX przynosi (nie tylko polskie) adaptacje filmowe dzieł Sienkiewicza.

"Krzyżacy" Trylogia "W pustyni i w puszczy"   
Podziękowaniem za twórczość literacką, głębokie zainteresowanie  historią i sprawami ojczyzny, za zaangażowanie w sprawy społeczne, było ofiarowanie pisarzowi majątku ziemskiego z pałacem w Oblęgorku.

Dworek w Oblęgorku

Rok 1905 przyniósł pisarzowi nagrodę Nobla. Rozgłos i sława laureata wpłynęły na wzrost zainteresowania jego twórczością za granicą, jego książki przetłumaczono na ponad 40 języków. Jako ciekawostkę można podać chińską wersję nazwiska pisarza Hien-k`e-wei-czy.

Henryk Sienkiewicz
W roku 1914 wybuchła wojna, pisarz postanawia wyjechać  z Polski. Wyjeżdża do Szwajcarii i osiedla się w miejscowości Vevey. Tam 15  listopada 1916 roku Henryk Sienkiewicz  zmarł.  
Prochy wielkiego rodaka zostały sprowadzone do Polski w roku 1924.     

Minęły lata, zmieniały się pokolenia, mody, ale każdy, kto czytał książki Henryka Sienkiewicza pamięta charakterystyczne kwestie wypowiedziane przez sienkiewiczowskich bohaterów:

“Kończ… waść! …wstydu oszczędź!”     (Potop)   

“Naści, piesku, kiełbasy! – mruknął – tylko się nią nieudław”   (Potop)                                                                                           

"-Ociec, prać? 
– Prać! odrzekł stary Kiemlicz dobywając szablę ”     (Potop)

“Złapał Kozak Tatarzyna, a Tatarzyna za łeb trzyma.”     (Potop)

“Nie, Stasiu… ja nie chcę płakać… tylko mi się tak… oczy pocą”
                                                            (W pustyni i w puszczy)

“Poznajomiże waćpan, mości Zagłobo, i mnie z panem namiestnikiem Skrzetuskim…. poznajomijże!
– A i owszem, i owszem. Mości namiestniku, oto jest pan Powsinoga.
– Podbipięta – poprawił szlachcic.
– Wszystko jedno! herbu Zerwipludry…
– Zerwikaptur – poprawił szlachcic.
– Wszystko jedno! Z  Psichkiszek.
– Myszykiszek – poprawił szlachcic.
– Wszystko jedno. Nescio, co bym wolał, czy mysie, czy psie kiszki. Ale to pewna, żebym w żadnych mieszkać nie chciał, bo to i osiedzieć się tam niełatwo, i wychodzić niepolitycznie.”     (Ogniem i mieczem)

Tekst opracowano na podstawie:

1. Henryk Sienkiewicz / J. Krzyżąnowski.- Warszawa,1972                                                                                                                             2. Henryk Sienkiewicz / B. Kaniewska. – Poznań, 1999
3. Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX 
    wieku
/uł. przez P.Hertza, W. Kopalińskiego. – Warszawa, 1975
4. www.
culture.pl

Fotografie pochodzą z książki:

1. Henryk Sienkiewicz / B. Kaniewska. – Poznań, 1999

Możliwość komentowania jest wyłączona.

Odwiedź nas na Facebooku
Archiwum