Kategorie
Archiwum wpisów
Kalendarz
Maj 2011
P W Ś C P S N
« Kwi   Cze »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Henryk Sienkiewicz

 

w 165. rocznicę urodzin pisarza H. Sienkiewicz

Szczęście jest zawsze tam,

gdzie je człowiek widzi

 

Sienkiewicz Henryk, pseudonim Litwos (1846-1916), polski prozaik. Laureat Nagrody Nobla 1905. Jeden z najpopularniejszych pisarzy XX w. Wywodził się z zubożałej rodziny ziemiwystawa - sienkiewiczańskiej. Od 1855 przebywał w Warszawie, 1866-1869 studiował prawo, do 1871 także w Szkole Głównej (Wydział Filologiczno-Historyczny) i na rosyjskim Uniwersytecie Warszawskim.

1872-1887 pracował jako reporter i felietonista,  1874-1878 współwłaściciel dwutygodnika Niwa, 1882-1887 redaktor dziennika Słowo. W latach 1876-1878 jako korespondent Gazety Polskiej przebywał w Ameryce Północnej, podejmując wraz z grupą przyjaciół (m.in. z H. Modrzejewską) próbę stworzenia w Kalifornii komuny rolnej. 1886 odbył podróż do Konstantynopola, Aten i Włoch, następnie do Hiszpanii, w 1890 udał się na wyprawę myśliwską do Zanzibaru. Okresowo mieszkał w Zakopanem.
Dla uczczenia jubileuszu pisarza ofiarowano mu w 1900 zakupiony ze składek społecznych mająteczek Oblęgorek pod Kielcami.
Po wybuchu I wojny światowej udał  się do Szwajcarii, organizując w Vevey (przy współudziale A. Osuchowskiego oraz I.J. Paderewskiego) Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Inicjator ufundowania pomnika A. Mickiewicza w Warszawie, współorganizator Kasy im. Mianowskiego, prezes Warszawskiej Kasy Przezorności dla Literatów i Dziennikarzy (1899-1900).
Wielokrotnie wspierał swoim autorytetem akcje patriotyczne, np. protestował przeciwko prześladowaniom dzieci polskich we Wrześni (zawystawa- sienkiewiczbór pruski), w okresie rewolucji 1905 w odezwach i artykułach domagał się autonomii dla Królestwa Polskiego. Zwolennik Narodowej Demokracji. 1889 ufundował stypendium im. M. Sienkiewiczowej, z którego korzystali m.in. M. Konopnicka i S. Wyspiański.
W swojej twórczości nowelistycznej (nowela) poruszał problemy społeczno-obyczajowe w duchu ideologii pozytywistycznej, np. Humoreski z teki Worszyły (1872), Hania (1880), Szkice węglem (1880), Za chlebem (1880), Janko muzykant (1880), Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela (1880), Bartek Zwycięzca (1882), Jamioł (1882). Także nowele amerykańskie, m.in.: Orso (1880), Latarnik (1882), Sachem (1889), Wspomnienie z Maripozy (1889).
Sławę przyniosły Sienkiewiczowi wielkie powieści historyczne, poprzedzone nowelą Niewola tatarska (1880). Cykl nazwany Trylogią składa się z utworów: Ogniem i mieczem (1884), Potop (1886) i Pan Wołodyjowski (1888), obejmujących burzliwe dzieje Polski w XVII w., wojny z Tatarami, Szwedami i Turkami.
Nawiązując do romantycznej powieści historycznej W. Scotta, twórczości A. Dumasa oraz literatury staropolskiej, Sienkiewicz stworzył model łączący pełną przygód fabułę z szerokim obrazem wydarzeń dziejowych i obyczajowości – „dla pokrzepienia serc” rodaków. Podobny charakter miał fresk historyczny z czasów Władysława II Jagiełły i Jadwigi – Krzyżacy (1900).
Międzynarodowym sukcesem oraz głównym argumentem dla przyznania Nagrody Nobla stała się powieść Quo vadis (1896) z czasów Nerona, ukazująca męczeństwo chrześcijan. Kolejne próby podejmowania tematyki historycznej: powieść z czasów Jana III Sobieskiego Na polu chwały (1906) i nie dokończone Legiony (1913, wydanie osobne 1918) – z epoki napoleońskiej, nie powtórzyły poprzednich sukcesów.

wystawa -sienkiewicz

 

Sienkiewicz zmarł 15 XI 1916 w Vevey. W 1924 miało miejsce uroczyste sprowadzenie prochów pisarza do Polski, a 27 X 1924 nastąpił ponowny pogrzeb Sienkiewicza w katedrze św. Jana w Warszawie
Prozę współczesną w twórczości Sienkiewicza reprezentują: powieść psychologiczna Bez dogmatu (1891), której głównym bohaterem jest dekadent, oraz Rodzina Połanieckich (1895). Poczytność zyskała powieść dla młodzieży W pustyni i w puszczy (1911).
Wg dzieł Sienkiewicza zrealizowano w Polsce filmy: Krwawa dola W. Palińskiego (1912), Na jasnym brzegu (1921) i Bartek Zwycięzca (1923) E. Puchalskiego. Po II wojnie światowej powstały filmy: Pan Wołodyjowski (1969), Potop (1974) oraz Ogniem i Mieczem (1999) J. Hoffmana, W pustyni i w puszczy została zekranizowana 2 razy: 1973 przez Władysława Ślesickiego oraz w 2001 przez Gavina Hood’a (producencji: Waldemar Dziki, Włodzimierz Otulak). Ekranizacji powieści Quo vadis dokonali: E. Guazzoni (Włochy, 1912), G. Jacoby (Włochy, 1924), M. LeRoy (USA, 1951). W 1912 nakręcono ponadto film dokumentalny Henryk Sienkiewicz w Oblęgorku, wyświetlony dopiero w 1916.

                                                                                                          Źródło: http://portalwiedzy.onet.pl

 

TWÓRCZOŚĆ HENRYKA SIENKIEWICZAwystawa-sienkiewicz
Nowele:
  • 1872 Humoreski z teki Worszyłły
  • 1875 Stary sługa
  • 1876 Hania
  • 1877 Selim Mirza
  • 1877 Szkice węglem
  • 1878 Janko Muzykant
  • 1880 Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela
  • 1880 Niewola tatarska
  • 1882 Bartek Zwycięzca
  • 1882 Jamioł
Nowele amerykańskie:
  • 1880 Za chlebem – na jej podstawie powstało libretto do opery Konstantego Gorskiego
  • 1880 Orso
  • 1882 Latarnik
  • 1889 Sachem
  • 1889 Wspomnienie z Maripozy
Powieści:
  • 1872 Na marne
  • Trylogia:
    • Ogniem i mieczem (1884)
    • Potop (1886)
    • Pan Wołodyjowski (1888)
  • 1891 Bez dogmatu
  • 1894 Rodzina Połanieckich
  • 1896 Quo vadis
  • 1900 Krzyżacy
  • 1906 Na polu chwały
  • 1910 Wiry
  • 1912 W pustyni i w puszczy

 

Adaptacje filmowe dzieł Henryka Sienkiewicza

  • Quo Vadis? włoska ekranizacja, film niemy (1912) 
  • Krwawa dola wg Szkiców węglem (1912)
  • Obrona Częstochowy (1913) wg Potopu
  • Na jasnym brzegu (1921)
  • Bartek zwycięzca (1923)
  • Quo vadis (1924) włoski film niemy
  • Janko Muzykant (1930)
  • Quo Vadis (1951) Sienkiewicz
  • Szkice węglem (1956)
  • Krzyżacy (1960)
  • Ogniem i mieczem (Col ferro e col fuoco) (1962) francusko-jugosłowiańsko-włoska ekranizacja Ogniem i mieczem
  • Komedia pomyłek (1967)
  • Pan Wołodyjowski (1968)
  • serial telewizyjny Przygody pana Michała (1969) wg filmu Pan Wołodyjowski z tego samego roku
  • film fabularny i serial telewizyjny W pustyni i w puszczy (1973)
  • Potop (1974)
  • Latarnik (1976)
  • Rodzina Połanieckich (1978)
  • Marynia (1983) wg Rodziny Połanieckich
  • Hania (1984)
  • Quo vadis? (1985) włoski serial telewizyjny
  • film fabularny i serial telewizyjny Ogniem i mieczem (1999)
  • film fabularny i serial telewizyjny W pustyni i w puszczy (2001)
  • film fabularny Quo vadis (2001)
  • serial telewizyjny Quo vadis (2002)

                                                                                                                Źródło: http://pl.wikipedia.org

Możliwość komentowania jest wyłączona.