Archiwa
Luty 2014
P W Ś C P S N
« Sty   Mar »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
2425262728  
Kategorie

PostHeaderIcon Rok 2014 Rokiem Jana Karskiego

Rok Karskiego 2 JAN KARSKI 1914-2000 Rok Karskiego

“Łodzianin z urodzenia, obdarzony nieprzeciętną wolą i męstwem i wytrwałością. W mieście nad Łódką nauczył się współżyć

z przedstawicielami różnych nacji i religii”

                  cyt. Jan Karski / M. Budziarek

Jan Karski urodził się w Łodzi 24 maja 1914 roku. Wychowywany w rodzinie, w której z pokolenia na pokolenie przekazywano

ducha patriotyzmu. Edukację rozpoczął w Szkole Powszechnej nr 4 ul. Targowa 14 w Łodzi, następnie kontynuował naukę

w Miejskim  Gimnazjum Męskim im. Józefa Piłsudskiego. Na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie studiował prawo

i dyplomację, we Włodzimierzu Wołyńskim ukończył Szkołę Podchorążych Artylerii Konnej. W 1939 roku  przyjęty do służby

dyplomatycznej RP. W sierpniu 1939 roku objęła go mobilizacja. Jako oficer Dywizjonu Artylerii Konnej w trakcie kampanii

wrześniowej trafił do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie na Ukrainie, który opuścił w październiku 1939 roku, kiedy

władze sowieckie przekazywały Niemcom grupę  jeńców, pochodzących z terenów wcielonych III  Rzeszy. Po udanej ucieczce

z transportu do Łodzi, nawiązał kontakt ze Związkiem Walki Zbrojnej i rozpoczął działalność konspiracyjną. Używał pseudonimu

“Witold”, nazwisk: Piasecki, Kucharski, Znamierowski, Kruszewski, Karski. 

Ryzykował życie, by ratować Żydów skazanych na śmierć w gettach i obozach zagłady. Na zlecenie  Komendy Głównej

Armii Krajowej zbierał dowody eksterminacji narodu żydowskiego przez hitlerowców, świadectwa niemieckiego ludobójstwa.

W roku 1942 zebrane dokumenty dostarczył osobiście rządowi RP w Londynie. W czerwcu 1943 roku posługując

się paszportem dyplomatycznym na nazwisko Jan Karski, przekazał raport prezydentowi Franklinowi D. Rooseveltowi.

Zdobyte informacje i przygotowany raport został zbagatelizowany zarówno przez prezydenta USA,  jak i  Żydów

amerykańskich. Po wojnie nie wrócił do Polski, w 1954 roku przyjął obywatelstwo amerykańskie. Przez wiele lat jego

nazwisko pozostawało w cieniu. Postać Jana Karskiego wypłynęła na nowo po emisji filmów dokumentalnych: Shoah,

Struggle for Poland i Emisariusze.  W 1982 roku Instytut Yad Vashem dołączył Jana Karskiego do “Sprawiedliwych wśród

Narodów Świata”, w 1994 przyznano mu Honorowe obywatelstwo Państwa Izrael, w 1986 otrzymał doktorat honoris causa

Baltimore College oraz Uniwersytetu Łódzkiego, później kolejno doktoraty honoris causa Oregon State University, Uniwersytetu

Warszawskiego, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 2000 roku brał udział  w otwarciu wystawy

“Visas forLife” (Wizy do życia), zorganizowanej w sali Zgromadzenia Narodowego ONZ, dokumentującej działalność 84

dyplomatów, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie II wojny światowej. Jego ostatnia wizyta w Polsce i w Łodzi

miała miejsce w maju 2000 roku. W Łodzi odebrał odznaczenie Honorowego Obywatelstwa Miasta Łodzi. W Warszawie nadał

ks. Józefowi Tischnerowi i Jackowi Kuroniowi nagrodę Orła Jana Karskiego (ufundowaną przez siebie), przeznaczoną dla tych,

którzy “godnie nad Polską potrafią się zafrasować”. Był dwukrotnie odznaczony Krzyżem Virtuti Militari przez władze Polski

Podziemnejoraz orderem Orła Białego przez prezydenta II RP. Zmarł  13 lipca 2000 roku w Waszyngtonie. 

źródło : Honorowi obywatele miasta Łodzi /Łódź, 2006

Możliwość komentowania jest wyłączona.