Archiwa
Kwiecień 2015
P W Ś C P S N
« Mar   Maj »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  
Kategorie

PostHeaderIcon Rok 1905 w Łodzi

ŁÓDŹ 1905_zmniej

“Sękatym stanęła trójkątem, ostrzem we Wschodnią mierzy.

Oficer przebiegł przed frontem roty – nim rota uderzy.

Szablą wskazuje zatknięty sztandar – i woła: pal.

Milczy szereg posępny, żaden nie rozległ się strzał.

     Przynieś, siostro, w fartuchu kamieni.

     Cięższe, mówisz, od przędzy – ja wierzę.

     Tylko widzisz tam niewolnicą jesteś, tutaj  – żołnierzem                                                        

     Przydźwigała. Stanęła na skrzyni, nie wiadomo mężna czy swawolna ?

     Nim rzuciła, upadła przy bracie z ciemna nicią krwi – na zawsze wolna.”

                                         “Barykada” z Poematu  o roku 1905  / .T Gicgier

17 stycznia 1905 r. w Łodzi w fabryce Karola Steinerta wybuchł strajk, który przekształcił się

w strajk powszechny.Udział w nim wzięło 100 tysięcy robotników, którzy żądali m. in. skrócenia

czasu pracy, ustalenia płacy minimalnej , powstania kas chorych. Dzięki strajkowi wywalczono

niektóre ustępstwa ze strony fabrykantów i przedsiębiorców, tzn. podwyżkę płac i 10-godzinny dzień

pracy. Stan wzburzenia społecznego trwał jednak nadal. Na przełomie maja i czerwca strajkowało

w Łodzi 32 tysiące robotników. 18 czerwca 1905 r. w Lesie Łagiewnickim spotkali się robotnicy na 

majówce, która stała się początkiem demonstracji, w której udział wzięło 5 tysięcy osób.W starciach

z policją zginęło 5 uczestników, a 40 zostało rannych. Pogrzeby ofiar z dnia 18 czerwca przerodziły się

manifestację, w której śmierć poniosło 21 osób. Dnia 22 czerwca wybuchło powstanie zbrojne.

Nocą z 22 na 23 czerwca wzniesiono na ulicach Łodzi ponad100 barykad. Największe walki miały

miejsce na barykadach na rogu ulicy Wschodniej, Południowej, Północnej, w okolicach szosy

rokicińskiej oraz Parku Źródliska, 24 czerwca padły ostatnie barykady, 25 czerwca w Łodzi

i powiecie łódzkim wprowadzono stan wojenny. Nie zaprzestano jednak akcji strajkowych, które

wybuchały do 1907 r. W konsekwencji wydarzeń z 1905 r. : po wybuchu wydarzeń czerwcowych

wprowadzono stan wojenny, który trwał do 1909 r., sytuacja miała niekorzystny wpływ na rozwój

miasta. 20 grudnia 1906 r. zaczęto zamykać łódzkie fabryki, a robotników wysiedlać z miasta.

Tragicznym aspektem wydarzeń rewolucji 1905 r. były walki bratobójcze, wynikające z braku

porozumienia pomiędzy partiami lewicowymi  i prawicowymi. Stronnictwa socjalistyczne dążyły

do kontynuowania działań rewolucyjnych, działacze Narodowej Demokracji dążyli do zaprzestania

walk. Pozytywnym efektem łódzkiej rewolucji z 1905 roku było m. in. powołanie pierwszej polskiej

męskiej szkoły średniej– obecnie II LO im.Gabriela Narutowicza w Łodzi . Rozpoczęło swoją

działalność 17.X.1906 r. pod nazwą Prywatne Gimnazjum Męskie J. Radwańskiego. Gimnazjum było

pierwszą placówką oświatową w Łodzi, w której umożliwiono na wprowadzenie języka polskiego,

jako wykładowego. W 1906 r. z fundacji Edwarda i Matyldy Herbstów uruchomiony został jeden

z najnowocześniejszych w zaborze rosyjskim szpital pediatryczny im.Anny Marii (obecnie Szpital

im. dr Janusza Korczaka).

źródło:Kalendarium XX wieku / G. Kowbojek, Łódź 2005

          Prezydenci miasta Łodzi / J. Podolska, P. Waingertner, Łódź 2008

          Kwiaty Łódzkie, Łódź 1982

          Łódzkie barykady wolności i godności : Czerwiec 1905 roku / T.Z. Bogalecki

 

Możliwość komentowania jest wyłączona.