W poszukiwaniu miejsca, aby osiąść na stałe…

6 Rejonowa Biblioteka Publiczna dla Dorosłych została otworzona 15 grudnia 1948 r. (wtedy, jako 6 Rejonowa Wypożyczalnia Książek należąca do pierwszych filii sieci miejskiej) przy ul. Kątnej 26 (obecnie ul. Wróblewskiego). W 1955 r. została przeniesiona do lokalu przy ul. Proletariackiej 26/28. Niestety pomieszczenie nie nadawało się dla biblioteki; budynek był zimny i zawilgocony, a do tego nieodpowiednia lokalizacja nie sprzyjały rozwojowi czytelnictwa.

W 1959 r. podjęto w mieście plany rozwoju sieci bibliotek w nowym budownictwie, dla 6 Rejonowej Biblioteki Publicznej dla Dorosłych przewidziano lokal w części handlowo-usługowej budynku mieszkalnego przy ul. Karolewskiej 54, który otrzymała w IV kwartale 1961 r. Od tego czasu, przez ponad 40 lat, placówka znajdowała się na szlaku trasy tramwajowej prowadzącej na Retkinię. Niewielu już pamięta brukowaną jezdnię i torowisko.

Trzydzieści lat później, w 1989 r. przystąpiono do modernizacji dworca Łódź-Kaliska, wybudowano nowe jezdnie i torowisko, zmieniono także nazwę ulicy na al. Bandurskiego, a tramwaje jeździły po północnej stronie dawnej ul. Karolewskiej. Obecnie w tym miejscu przebiega jedna z jezdni al. Bandurskiego. Dawniej budynek stojący przy ulicy, z przystankiem tramwajowym przed biblioteką, zmienił perspektywę oddalając się od szlaku komunikacyjnego. Biblioteka, mimo że nie zmieniła lokalizacji, otrzymała adres osiedlowej uliczki – Wygodna 1. Sytuacja ta spowodowała, że będąc na skraju osiedla, z trudnym dojściem, placówka powoli traciła czytelników na rzecz konkurencyjnych bibliotek zlokalizowanych w pobliżu.

Ważna zmiana nastąpiła 11 października 2000 r., kiedy to Dzielnicowa Biblioteka Publiczna Łódź Polesie otrzymała nowy statut i zmieniono jej nazwę na Miejską Bibliotekę Publiczną Łódź-Polesie, natomiast rejonowe biblioteki publiczne określono filiami; od tego momentu placówka funkcjonowała jako Filia nr 6.

Historię tworzyli ludzie

Na rozwój i działalność biblioteki miały niewątpliwie wpływ osoby, które nią kierowały. Z dokumentów wynika, że w pierwszych latach były to: Aniela Jarocińska, Halina Formańska, Anna Neska, Janina Krata, Anna Juszczak, Krystyna Denys-Lorek, Teresa Grosman. Najdłużej, bo ponad trzydzieści lat, z biblioteką związana była Elżbieta Pytlos, która objęła placówkę 15 sierpnia 1974 r. i prowadziła ją do czasu zamknięcia i przejścia na emeryturę 28 kwietnia 2005 r.

Czytelnictwo i praca na rzecz środowiska

Na niewielkiej powierzchni – 69 m2 biblioteka prowadziła głównie działalność usługową na rzecz środowiska czytelniczego, w mniejszym stopniu koncentrując się na działalności kulturalnooświatowej. W tej ostatniej skupiła się na wystawach i różnych formach promocji książki: plakaty, afisze, gazetki ścienne, albumy. I o ile w pierwszych latach organizowano pogadanki przygotowane przez bibliotekarzy, to w późniejszym okresie odbywały się odczyty z udziałem prelegentów z Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, naukowców, literatów. Z tego ostatniego kręgu gościli w bibliotece m.in.: Anna Pogonowska, Leon Gomolicki, Jarosław Maria Rymkiewicz, Jan Huszcza, Horacy Safrin, Bernard Sztajnert, Jan Koprowski, Wanda Karczewska, Wiesław Jażdżyński, Tadeusz Chróścielewski, Zbigniew Nienacki, Zygmunt Fijas, Apoloniusz Zawilski, Ludwik Świeżawski, Janusz Wolniewicz, Andrzej Makowiecki.

Do niezwykle udanych, często wspominanych, należało spotkanie z Krzysztofem Baranowskim – żeglarzem i kapitanem, inżynierem i dziennikarzem.

Tak jak inne biblioteki w minionym czasie brała udział we współzawodnictwie bibliotek na 20-lecie PRL i dla uczczenia 50. rocznicy Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej. Odnotowała też udział czytelników w konkursach Złoty Kłos, Bliżej książki współczesnej czy V Turnieju Czytelniczym Związku Młodzieży Socjalistycznej. W pracy kulturalnooświatowej lat sześćdziesiątych wykorzystywano nagrania płytowe i magnetofonowe, odbywały się lekcje nauki języków obcych z płyt. Publiczność podczas imprez stanowili głównie aktywiści z Koła Przyjaciół Biblioteki.

Późniejsze lata, także z powodu braku miejsca, charakteryzowały się skoncentrowaniem działalności biblioteki na gromadzeniu i udostępnianiu zbiorów.

W okresie, kiedy organizowano w Dzielnicowej Bibliotece Publicznej Łódź-Polesie imprezę ph. Jubileusze – święto środowiska bibliotekarskiego i czytelników – biblioteka miała okazję do zaprezentowania działalności. Poniżej fotografie z okresu 1993 r. i 1998 r. jubileuszy 45-lecia i 50-lecia istnienia.

Jubileusz 45l-lecia istnienia biblioteki  Jubileusz 50l-lecia istnienia biblioteki

W świecie liczb

Najlepszy czas związany z wysokimi wskaźnikami, które osiągała biblioteka – w liczbach zarejestrowanych czytelników, odwiedzin i wypożyczeń – przypadł na drugą połowę lat siedemdziesiątych. Jak już wspominano była na szlaku do rozbudowującego się osiedla Retkinia, nie mającego jeszcze rozwiniętej bazy bibliotecznej. Największe załamanie nastąpiło w 1989 r. – dała znać o sobie przebudowa dworca Łódź-Kaliska i rejonu ulicy wokół biblioteki. Od tego czasu wskaźniki systematycznie spadały.

Rok

Księgozbiór

Czytelnicy

Odwiedziny

Wypożyczenia

1978

13486

2141

20666

40621

1980

13959

1913

18131

36705

1985

10818

2066

14841

35985

1990

14215

1339

13065

32700

1995

12723

878

10747

23716

2000

8973

709

8956

18407

2004

5446

545

2504

5779

Coś się kończy, coś się zaczyna…

Kolejna reorganizacja sieci poleskich bibliotek rozpoczęła się w 2003 r. Wymusiły ją zmieniające się warunki najbliższego otoczenia, w którym działały filie biblioteczne. Starano się dostosować sieć do potrzeb mieszkańców w zakresie lokalizacji bibliotek: Filii nr 10 przy ul. Radwańskiej 29 i Filii nr 6 przy ul. Wygodnej 1.

Trudna sytuacja lokalowa Filii nr 10 (budynek wymagający kapitalnego remontu i starania się o przejęcie go przez Politechnikę Łódzką) spowodowała przyspieszenie decyzji o spakowaniu i zmagazynowaniu księgozbioru, który złożono w Filii nr 6, gdzie placówki czekały na połączenie i przeniesienie do pomieszczeń przy ul. Więckowskiego 32.

W 2004 r. zawieszono działalność Filii nr 6 i zdano lokal przy ul. Wygodnej 1. Uruchomienie dla czytelników połączonych bibliotek, już w nowej organizacji ale pod jedną nazwą Filii nr 10, sfinalizowano dopiero w 2006 r. Filię nr 6 wykreślono ze struktury organizacyjnej Miejskiej Biblioteki Publicznej Łódź-Polesie, a zatwierdzenie zmian nastąpiło uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nr LXXVI/1485/06 z dnia 18 października 2006 r.

Chociaż biblioteka formalnie nie istnieje pod swoją nazwą, jej księgozbiór żyje w siedzibie innej placówki…

Na podstawie dokumentów niepublikowanych oprac. JaW