Trzy lokalizacje, jeden byt…

Oficjalne otwarcie 8 Rejonowej Biblioteki Publicznej dla Dorosłych przy ul. Mickiewicza 29 nastąpiło 2 maja 1968 r., mimo że placówka udostępniała zbiory czytelnikom od 18 kwietnia. Niezbyt duży lokal o powierzchni 76 m2 usytuowany był na piętrze kamienicy, której parter zajmował Klub Rencistów i Emerytów. Składał się z wypożyczalni, czytelni i zaplecza. W tym miejscu biblioteka pracowała trzy lata, bowiem w 1971 r. przeniesiono ją do pomieszczeń przy ul. Żeromskiego 77/79, niestety nowe warunki okazały się gorsze (brak zaplecza do prac technicznych i węzła sanitarnego, dostęp do wody z małą umywalką znajdował się w wypożyczalni). Dopiero ostatnia przeprowadzka, do lokalu w przedwojennej kamienicy przy ul. 22 Lipca 37 (obecnie ul. 6 Sierpnia) pozwoliła bibliotece osiąść w środowisku. Dla czytelników otwarta 15 maja 1972 r., w tym miejscu pozostała przez 19 lat, do czasu zamknięcia.

Kamienica przy ul. Żeromskiego Tabliczka z numerem domu przy ul. Żeromskiego Wejscie do biblioteki przy ul. 6-go Sierpnia

 Czytelnictwo i praca na rzecz środowisk lokalnych

Początki działalności biblioteki były trudne. Usytuowanie na piętrze, brak odpowiedniej reklamy na zewnątrz budynku i w okolicy nie sprzyjał intensywnemu rozwojowi, mimo obecności w sąsiedztwie Związku Literatów Polskich Oddział w Łodzi z siedzibą przy ul. Mickiewicza 15. Zalecenia kontrolujących placówkę sugerowały, aby eksponować obwoluty książkowe w gablocie przy bramie, w celu zachęcenia potencjalnych czytelników do skorzystania z biblioteki. A placówka w tym czasie dysponowała niewielkim i z dubletami księgozbiorem – ponad 3500 wol. dlatego pierwsze lata działalności związane były głównie z kompletowaniem księgozbioru. Zakupów dokonywano w antykwariatach Łodzi i Krakowa; znaczący dar przekazała placówce Biblioteka Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Zmiana środowiska w 1971 r. i 1972 r. okazała się dla losów biblioteki dobrym okresem. Najistotniejszym był wzrost wskaźników czytelnictwa, w najlepszym czasie biblioteka rejestrowała od ponad 1000 do 1620 czytelników, gdy tymczasem w poprzednim miejscu nie osiągnęła planu 500 czytelników. To dobry wynik, zwłaszcza że zasięg oddziaływania placówki dotyczył starej części dzielnicy Polesie i wiązał się z trudnym środowiskiem ludzi, dla których książka nie była ważną potrzebą. O tym, jak biblioteka starała się oddziaływać na środowisko i docierać do różnych grup społecznych świadczyła lokalizacja punktów bibliotecznych w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. Znajdowały się one w jednostce Zmotoryzowanego Oddziału Milicji Obywatelskiej przy ul. Lipowej 47 i Przedsiębiorstwie Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-Polesie Plac Barlickiego 11.

Działalność kulturalnooświatowa na rzecz środowiska była związana w dużej mierze z wydarzeniami propagandowymi np. akademia pierwszomajowa, Turniej wiedzy o Włodzimierzu Iljiczu Leninie, ale także innymi jak wieczory literacko-muzyczne poświecone Fryderykowi Chopinowi czy Stanisławowi Moniuszce. Częste były odczyty prelegentów Towarzystwa Wiedzy Powszechnej i spotkania. W bibliotece gościli m.in. aktorzy Bogumił Antczak, Jan Zdrojewski, dziennikarze: Józef Potęga, Wojciech Giełżyński, Andrzej Makowiecki, sportowcy: Jan Kudra (kolarz), Zygfryd Kuchta (koszykarz, uprawiał także dyscyplinę piłki ręcznej), Walery Kosy (hokeista), pisarze: Alfred Szklarski, Lucjan Wolanowski, Wiesław Jażdżyński. Nie zabrakło też lekcji bibliotecznych dla uczniów okolicznych szkół i wystaw książek.

Na przestrzeni lat działalność placówki organizowały kierowniczki: Zofia Kwaśniewska (1968-1969), Mirosława Szajna (1970), Elżbieta Pytlos (1970-1974) i Barbara Golczyńska (1974-1991).

Najdłuższy staż w tym względzie miała Barbara Golczyńska, która przez 17 lat poznawała środowisko, gromadziła księgozbiór, organizowała warsztat informacyjny, a w działalności kulturalnooświatowej poszukiwała pomysłów na zainteresowanie czytelników i taką działalnością biblioteki.

Gdy zawiał wiatr historii…

Początek transformacji ustrojowej zapoczątkował zmiany także w prawach własności. Właścicielka kamienicy przy ul. 22 Lipca 37 wymówiła lokal Dzielnicowej Bibliotece Publicznej, w związku z tym placówka została postawiona w stan likwidacji. Z dniem 13 lutego 1991 r. biblioteka zawiesiła wypożyczanie i ograniczyła się do odbioru książek od czytelników.

W ciągu 22 lat działalności biblioteka zgromadziła 15.939 wol. książek. Tak niespodziewane okoliczności zmusiły dyrekcję do podjęcia decyzji o sprzedaży książek do antykwariatu, przekazania szkołom, część, także jako dublety wchłonęła 12 Rejonowa Biblioteka Publiczna dla Dorosłych. Ostatecznie 29 czerwca 1991 r. podpisano protokół zamknięcia i 8 Rejonowa Biblioteka Publiczna dla Dorosłych przeszła do historii.

Na podstawie dokumentów niepublikowanych oprac. JaW